Sllovakia po përgatitet të rifillojë bashkëpunimin zyrtar me Rusinë pas gati pesë vitesh ndërprerjeje, në një lëvizje që mund të thellojë dallimet brenda Bashkimit Europian për marrëdhëniet me Moskën. Në qendër të diskutimeve pritet të jenë furnizimet me gaz, naftë dhe karburant bërthamor, si dhe bashkëpunimi në fusha të tjera ekonomike e kulturore.
Sipas një dokumenti të qeverisë ruse, të siguruar nga POLITICO, Moska dhe Bratislava kanë rënë dakord të riaktivizojnë Komisionin Ndërqeveritar Rusi–Sllovaki për Bashkëpunimin Ekonomik, Shkencor dhe Teknik.
Kryeministri sllovak Robert Fico njoftoi se takimi do të zhvillohet më 25 nëntor në Moskë. Dokumenti rus, i datës 10 shtator, parashikonte fillimisht mbajtjen e tij më 26–27 tetor.
Komisioni nuk është mbledhur që prej nëntorit 2021, ndërsa aktiviteti i tij u pezullua pas nisjes së pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, në shkurt 2022.
Dokumenti, i hartuar nga ministri rus i Shkencës dhe Arsimit të Lartë, Valery Falkov, përshkruan një bisedë të zhvilluar më 20 gusht mes përfaqësuesve të dy vendeve, gjatë së cilës ministri i Jashtëm sllovak Juraj Blanár ka rënë dakord për rifillimin e takimeve.
POLITICO thekson se nuk ka mundur ta verifikojë në mënyrë të pavarur autenticitetin e dokumentit, megjithëse ai përmban elemente karakteristike të një komunikimi zyrtar rus.
Energjia, në qendër të negociatave
Një nga çështjet kryesore është kundërshtimi i Sllovakisë ndaj planit të Bashkimit Europian për eliminimin gradual të importeve të gazit rus.
Sipas dokumentit, Bratislava kërkon vazhdimin e furnizimeve me naftë përmes naftësjellësit Druzhba, si dhe garantimin e dërgesave të karburantit bërthamor për centralet e saj.
Sllovakia mbetet e varur nga burimet energjetike ruse, ndërsa kryeministri Fico ka argumentuar vazhdimisht se ndërprerja e importeve do të sillte rritje të kostove për ekonominë dhe konsumatorët.
Gjatë vizitës së tij në Moskë më 9 maj, ku u takua me presidentin Vladimir Putin, kreu i qeverisë sllovake mori garanci nga lideri rus se Moska do të përpiqej të përmbushte nevojat energjetike të vendit të tij.
Megjithatë, axhenda e takimit të ardhshëm nuk kufizohet vetëm te energjia. Sipas dokumentit, dy vendet synojnë të shqyrtojnë bashkëpunimin në turizëm, kulturë, bujqësi dhe mbrojtjen e mjedisit.
Në diskutime pritet të përfshihet edhe statusi i Qendrës Ruse të Shkencës dhe Kulturës në Bratislavë, si dhe kufizimet ndaj pjesëmarrjes së sportistëve rusë në garat ndërkombëtare.
Moska kërkon të forcojë lidhjet brenda BE-së
Rifillimi i bashkëpunimit me Sllovakinë vjen në një periudhë kur Rusia po përpiqet të ruajë marrëdhënie të afërta me vende të veçanta të Bashkimit Europian, pavarësisht sanksioneve dhe tensioneve të shkaktuara nga lufta në Ukrainë.
Sipas POLITICO, afrimi me Bratislavën merr rëndësi të veçantë pas humbjes së Viktor Orbánit në zgjedhjet parlamentare të Hungarisë, zhvillim që i hoqi Kremlinit një prej partnerëve të tij më të afërt në Europë.
Para largimit nga pushteti, qeveria e Orbánit kishte ndërmarrë hapa për zgjerimin e bashkëpunimit ekonomik dhe energjetik me Moskën.
Ndërkohë, liderët e BE-së, përfshirë kryeministrin Fico, pritet të diskutojnë në Bruksel për çmimet e energjisë dhe mbështetjen ndaj Ukrainës.
Rikthimi i dialogut zyrtar mes Sllovakisë dhe Rusisë nxjerr në pah dallimet mes vendeve anëtare për politikën energjetike dhe marrëdhëniet me Kremlinin, ndërsa Bashkimi Europian përpiqet të ruajë një qëndrim të përbashkët ndaj luftës në Ukrainë.
