Një dron me eksploziv që goditi një avion ukrainas në aeroportin e Leipzig-ut po shihet nga hetuesit evropianë si një nga gjurmët më të forta të një fushate të dyshuar sabotazhi të lidhur me inteligjencën ushtarake ruse në Evropë.
Incidenti ndodhi më 4 gusht, kur një dron goditi krahun e një avioni ukrainas dhe ra në pistë. Poshtë tij ishte vendosur një kanaçe metalike e mbushur me eksploziv, e cila nuk shpërtheu. Pikërisht fakti që pajisja mbeti e paprekur u dha hetuesve mundësinë ta analizonin në detaje.
Sipas dokumenteve hetimore të policisë federale gjermane të shqyrtuara nga Axel Springer Global Reporters Network, pajisja kishte ngjashmëri të dukshme me eksplozivë të gjetur më herët në Lituani, përfshirë kanaçe të mbushura me lëndë plasëse dhe pllaka metalike me shenja karakteristike.
Në gusht 2024, policia lituaneze kishte gjetur në një varrezë në Kaunas dy kanaçe që, sipas etiketave, duhej të përmbanin misër. Analizat forenzike zbuluan se brenda tyre kishte rreth 968 gramë eksploziv, me fuqi të konsiderueshme shkatërruese.
Pajisje të tjera të ngjashme u zbuluan në Lituani gjatë vitit 2025. Hetimet forenzike arritën në përfundimin se disa prej pllakave metalike të përdorura në to kishin shumë gjasa të ishin prodhuar nga e njëjta makineri.
Ngjashmëritë, megjithatë, nuk provojnë të vetme se incidentet janë pjesë e të njëjtit operacion. Por zyrtarë perëndimorë të sigurisë thonë se, të kombinuara me të dhëna udhëtimi, rrugë të dyshuara logjistike dhe informacione të inteligjencës, ato përforcojnë dyshimet për një operacion më të gjerë të koordinuar nga shërbimet ruse.
Në qendër të dyshimeve është inteligjenca ushtarake ruse GRU dhe veçanërisht Njësia 29155, një strukturë që shërbimet perëndimore e kanë lidhur më parë me operacione destabilizuese dhe sabotazhi në Evropë.
Vlerësimi kombëtar i kërcënimeve i publikuar nga inteligjenca lituaneze në vitin 2026 thotë se njësitë e GRU-së të trajnuara për sabotazh dhe atentate “me shumë gjasa vazhdojnë të planifikojnë dhe koordinojnë” operacione të tilla në vendet perëndimore. Sipas raportit, objektivat kanë përfshirë infrastrukturën e transportit, qendrat tregtare dhe objektet që lidhen me ndihmën ushtarake dhe humanitare për Ukrainën.
Hetuesit gjermanë po shqyrtojnë gjithashtu rolin e Oleg Levushkin, shtetas me nënshtetësi ruse dhe letoneze, i cili dyshohet se ka ndihmuar në përgatitjen e operacionit në Leipzig. Sipas dokumenteve të hetimit të cituara nga rrjeti Axel Springer, ai dyshohet se ka udhëtuar drejt Gjermanisë në fund të korrikut dhe se është parë pranë aeroportit disa ditë para incidentit.
Autoritetet evropiane dyshojnë se materiale eksplozive mund të jenë transportuar drejt Gjermanisë përmes rrugëve që kalonin nga Bullgaria dhe Serbia.
Shërbimet e sigurisë paralajmërojnë se objektiva të mundshme të operacioneve të ardhshme mund të jenë kompanitë e mbrojtjes, infrastruktura kritike dhe individët apo organizatat që mbështesin Ukrainën.
Inteligjenca lituaneze ka paralajmëruar publikisht se GRU po ndryshon mënyrën e kryerjes së operacioneve dhe po kërkon persona me përvojë kriminale për të realizuar sulme më të rrezikshme në Perëndim.
Rusia i mohon akuzat. Ambasada ruse në Berlin ka hedhur poshtë çdo përfshirje të Moskës në incidentin e Leipzig-ut apo në aktivitete sabotazhi në Evropë, duke i cilësuar pretendimet si të pabazuara.
Autoritetet evropiane, ndërkohë, presin që tentativa të tilla të vazhdojnë. Shërbimet lituaneze vlerësojnë se Rusia dhe Bjellorusia mund të përdorin ndërmjetës ose persona të rekrutuar në vendet perëndimore për akte sabotazhi, me synim krijimin e panikut dhe dobësimin e besimit te institucionet.
