Komisioni Europian propozoi të mërkurën zhbllokimin e 4.2 miliardë eurove fonde të kohezionit për Hungarinë, të ngrira për shkak të shqetësimeve të lidhura me sundimin e ligjit dhe mbrojtjen e buxhetit të Bashkimit Europian.
Fondet e kohezionit synojnë të mbështesin zhvillimin ekonomik, social dhe territorial, veçanërisht në vendet dhe rajonet me nivele më të ulëta të ardhurash.
Në vitin 2022, Këshilli i BE-së vendosi pezullimin e 55% të angazhimeve buxhetore në tre programe të politikës së kohezionit për Hungarinë. Vendimi lidhej me shqetësime në fusha si prokurimet publike, konfliktet e interesit dhe lufta kundër korrupsionit, të cilat konsideroheshin rrezik për interesat financiare të BE-së.
Tashmë Komisioni vlerëson se Budapesti ka ndërmarrë masa të mjaftueshme për të adresuar shkeljet që prekën buxhetin e Unionit dhe ka propozuar heqjen e kufizimeve për 4.2 miliardë euro.
“Hungaria ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm për të forcuar sundimin e ligjit dhe për të mbrojtur interesat financiare të Unionit”, deklaroi presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen.
Zhbllokimi i fondeve ka qenë një nga prioritetet kryesore të kryeministrit Péter Magyar, i cili mori drejtimin e qeverisë në maj, pas fitores në zgjedhje ndaj Viktor Orbán.
Qeveria e re hungareze ka ndërmarrë një sërë ndryshimesh që lidhen me prokurimet publike, luftën kundër korrupsionit dhe konfliktin e interesit. Sipas autoriteteve hungareze, për përmbushjen e kërkesave janë ndryshuar më shumë se 100 akte ligjore, ndërsa Hungaria i është bashkuar edhe Zyrës së Prokurorit Publik Europian (EPPO).
Vendimi i së mërkurës shënon një ndryshim të rëndësishëm krahasuar me qëndrimin e Komisionit në fund të vitit 2024. Në atë kohë, Brukseli vlerësonte se Hungaria nuk kishte adresuar në mënyrë të mjaftueshme problemet që kishin çuar në ngrirjen e fondeve dhe vendosi të mbante masat në fuqi.
Propozimi i Komisionit duhet tashmë të kalojë në Këshillin e BE-së.
“Ky do të jetë një hap i rëndësishëm dhe pozitiv për Hungarinë dhe për Bashkimin Europian”, deklaroi komisioneri europian për Drejtësinë, Michael McGrath.
Ai theksoi se Komisioni do të vazhdojë të monitorojë zhvillimet dhe zbatimin e reformave nga autoritetet hungareze.
“Suksesi i arritur duhet të ruhet edhe në periudhën e ardhshme”, tha McGrath.
Në vitet e fundit, fondet europiane për Hungarinë kanë qenë një nga pikat kryesore të përplasjes mes Brukselit dhe qeverisë së mëparshme të Viktor Orbán, veçanërisht për çështjet e korrupsionit, prokurimeve publike, konfliktit të interesit dhe pavarësisë së institucioneve.
