Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, u ka kërkuar liderëve të Bashkimit Europian të shqyrtojnë krijimin e rezervave strategjike të gazit në nivel europian, mes shqetësimeve për mungesa të mundshme të furnizimit gjatë dimrit.
Sipas POLITICO, që citon tre diplomatë dhe dy zyrtarë europianë, propozimi është ngritur gjatë samitit të liderëve të BE-së në Bruksel, këtë të enjte, në një kohë kur rezervat ekzistuese të gazit ndodhen në nivele rekord të ulëta për këtë periudhë të vitit.
Situata është përkeqësuar nga rritja e çmimeve të energjisë gjatë verës, e lidhur me luftën në Iran, e cila ka ulur interesin e kompanive për të blerë dhe depozituar gaz për muajt e ftohtë.
Aktualisht, depozitat nëntokësore të gazit në Europë mbushen kryesisht nga operatorë privatë, të cilët marrin vendime në bazë të kushteve të tregut. Megjithatë, çmimet e larta kanë bërë që ky mekanizëm të mos sigurojë nivelet e zakonshme të rezervave.
Sipas një zyrtari të lartë europian, ideja e Von der Leyen synon krijimin e një mekanizmi afatgjatë që do ta mbronte BE-në nga ndërprerjet e ardhshme të furnizimit, në mënyrë të ngjashme me rezervat strategjike që vendet mbajnë për naftën dhe produktet e rafinuara.
Ende nuk është përcaktuar se si do të funksiononte ky sistem, kush do të financonte blerjen e gazit dhe nëse shtetet anëtare do të detyroheshin të mbanin një nivel minimal rezervash, pavarësisht çmimeve të tregut.
Vendet europiane po kërkojnë zgjidhje individuale
Vështirësitë e këtij viti kanë nxitur disa shtete të ndërhyjnë drejtpërdrejt në tregun e energjisë për të garantuar furnizimet.
Holanda ka vendosur të subvencionojë blerjet e gazit për mbushjen e depozitave, një masë që i ka kushtuar pothuajse një miliard euro.
Ndërkohë, Gjermania po shqyrton krijimin e një rezerve strategjike kombëtare, e cila mund të financohet përmes një tarife të paguar nga konsumatorët.
Komisioni Europian po përgatit gjithashtu ndryshime në mekanizmat e sigurisë energjetike, me synimin për të përmirësuar menaxhimin e krizave dhe përgjegjësitë e kompanive në rast mungesash.
Megjithatë, dokumentet paraprake të shqyrtuara nga POLITICO nuk parashikojnë shprehimisht krijimin e rezervave strategjike të detyrueshme që duhet të mbushen nga qeveritë.
Një tjetër propozim i Komisionit, për ngritjen e një mekanizmi të përbashkët europian për blerjen e energjisë, nuk ka marrë mbështetje të gjerë gjatë diskutimeve të së enjtes, sipas dy diplomatëve.
Debati vjen në një moment kur BE-ja po përpiqet të forcojë sigurinë energjetike dhe të kufizojë ndikimin e luhatjeve ndërkombëtare të çmimeve, ndërsa afrimi i dimrit shton shqetësimet për furnizimin me gaz.
