Ukraina pritet të përdorë deri në 1 miliard euro nga kredia e Bashkimit Evropian për të zgjeruar bashkëpunimin mes industrisë së saj të mbrojtjes dhe prodhuesve evropianë, sipas Euronews.
Financimi do të përqendrohet kryesisht te mbrojtja ajrore dhe kundër raketave, dronët, sistemet kundër dronëve dhe prodhimi i municioneve. Synimi është rritja e kapaciteteve prodhuese dhe përshpejtimi i furnizimeve për forcat ukrainase.
Sipas një dokumenti konfidencial të Komisionit Evropian, të siguruar nga Euronews, fondet pritet të kalojnë drejt Programit Evropian të Industrisë së Mbrojtjes dhe Instrumentit të Mbështetjes për Ukrainën.
Nëse realizohet transferimi i plotë, buxheti i instrumentit, aktualisht 300 milionë euro, do të rritet në rreth 1,3 miliardë euro, më shumë se katërfishi i shumës ekzistuese.
Sipërmarrje, teknologji dhe prokurime të përbashkëta
Instrumenti synon të mbështesë prodhimin ukrainas-evropian përmes sipërmarrjeve të përbashkëta, licencimit të teknologjive dhe blerjeve të përbashkëta, me pjesëmarrjen e prodhuesve nga të dyja palët.
Nisma është pjesë e Partneritetit Strategjik Industrial të Mbrojtjes BE–Ukrainë, të nisur në korrik 2026 me nënshkrimin e një letre që shpreh synimin për bashkëpunim.
Partneriteti synon të ndërthurë teknologjitë ukrainase të provuara në fushën e betejës me kapacitetet industriale evropiane.
Mbi këtë bazë, Komisioni po harton një Pakt për Industrinë e Mbrojtjes, që parashikon integrimin më të ngushtë të prodhuesve dhe heqjen e pengesave rregullatore për bashkëpunimin. Mes masave të propozuara janë edhe marrëveshje të përgjithshme për teknologjitë e dronëve dhe raketave.
Brukseli kërkon mobilizimin e fondeve të SAFE
Një tjetër propozim synon të nxisë shtetet anëtare të përdorin fondet e papërdorura të programit SAFE për projekte të përbashkëta me industrinë ukrainase. Megjithatë, Komisioni nuk mund t’i detyrojë vendet të ndjekin këtë rrugë.
Brukseli shpreson që masat të zgjerojnë prodhimin evropian të armëve gjatë vitit 2027, duke i mundësuar Ukrainës të blejë më shumë pajisje dhe municione me çmime më të ulëta.
Fondet e parashikuara për bashkëpunimin industrial do të vijnë nga kredia prej 90 miliardë eurosh që BE-ja po vë në dispozicion për mbështetjen e Ukrainës gjatë viteve 2026 dhe 2027. Për shkak të nevojave në rritje të Kievit, Brukseli ka rënë dakord të përshpejtojë disa pagesa për mbulimin e deficitit buxhetor.
Ambasadorët e vendeve të BE-së pritet ta diskutojnë nismën për herë të parë të mërkurën. Synimi është që Pakti të përfundojë deri në fund të vitit dhe më pas t’u paraqitet shteteve anëtare për miratim.
