Përpjekja e presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, për të hapur kanale komunikimi me Rusinë ka nxjerrë në pah ndarje të reja mes vendeve anëtare të Bashkimit Evropian lidhur me qasjen ndaj Moskës dhe perspektivën e negociatave të ardhshme për paqe në Ukrainë.

Gjatë samitit të BE-së në Bruksel, disa liderë evropianë shprehën rezerva ndaj nismës së Costës, ndërsa të tjerë mbështetën nevojën për të ruajtur kontaktet diplomatike me Rusinë.

Sipas burimeve të qeverisë gjermane, iniciativa u konsiderua një veprim “i pakoordinuar” dhe “joprofesional”, ndërsa u cilësua madje si një “fyerje” ndaj përpjekjeve të përbashkëta të bllokut.

Kryeministri holandez Rob Jetten deklaroi se nuk ka ende sinjale konkrete që tregojnë gatishmëri nga presidenti rus Vladimir Putin për negociata serioze.

“Deri tani nuk kemi parë ndonjë gatishmëri reale nga ana e Putinit për të hyrë në negociata serioze. Gjithçka nis pikërisht nga kjo”, u shpreh ai.

Në krahun tjetër, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez dhe kancelari austriak Christian Stocker mbështetën ruajtjen e dialogut, duke argumentuar se komunikimi diplomatik mbetet i domosdoshëm për çdo proces paqeje.

“Çdo paqe fillon me dialog”, deklaroi Stocker.

Një zyrtar i Bashkimit Evropian konfirmoi se javët e fundit janë zhvilluar kontakte të kufizuara diplomatike me Moskën për të krijuar kanale komunikimi, por pa negociata konkrete mbi çështje thelbësore.

“Bëhet fjalë për kontakte të shkurtra – thjesht diplomatë që kryejnë punën e tyre diplomatike”, tha zyrtari, duke theksuar se synimi është që BE-ja të jetë e përgatitur për të mbrojtur interesat e saj kur të krijohen kushtet për dialog.

Në deklaratën përfundimtare të samitit, liderët evropianë riafirmuan mbështetjen për përpjekjet diplomatike që synojnë përfundimin e luftës në Ukrainë dhe kërkuan nga Rusia të pranojë një armëpushim të plotë, të menjëhershëm dhe pa kushte.

“Evropa ka një rol kyç për të luajtur në çdo zgjidhje të ardhshme dhe është e gatshme të mbrojë interesat e saj”, thuhet në deklaratë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili mori pjesë në samit si i ftuar, informoi liderët për situatën në front dhe tha se kishte pak informacion mbi kontaktet diplomatike të zhvilluara me Moskën.

Samiti solli gjithashtu mbështetje të re për Kievin. Vendet anëtare ranë dakord të zgjasin sanksionet ekonomike ndaj Rusisë me 12 muaj dhe miratuan një deklaratë të përbashkët në mbështetje të Ukrainës, ndërsa vijojnë negociatat për anëtarësimin e saj në Bashkimin Evropian.

Ndërkohë, sot liderët evropianë do të fokusohen te diskutimet për buxhetin afatgjatë të BE-së për periudhën 2028–2034, i cili pritet të arrijë vlerën mes 1 dhe 2 trilionë eurove.