Dita e parë e negociatave mes Ukrainës dhe Rusisë, të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Abu Dabi, ka përfunduar pa një marrëveshje për armëpushim të plotë apo përfundimin e luftës. Megjithatë, palët kanë arritur dakordësi për një shkëmbim në shkallë të gjerë të ushtarëve të burgosur, duke shënuar një rezultat konkret në përpjekjet diplomatike për uljen e tensioneve.
Takimi i zhvilluar të martën në Emiratet e Bashkuara Arabe ishte i pari ballë për ballë mes zyrtarëve rusë dhe ukrainas që prej muajit shkurt. Bisedimet vijnë në një moment kur administrata amerikane ka intensifikuar përpjekjet për të zhbllokuar procesin e paqes dhe për t’i dhënë fund konfliktit që nisi me pushtimin në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022.
Pavarësisht mungesës së një marrëveshjeje për ndalimin e luftimeve, negociatat krijuan mundësi për komunikim të drejtpërdrejtë mes palëve, veçanërisht për trajtimin e çështjeve urgjente humanitare.
Marrëveshja për shkëmbimin e të burgosurve konsiderohet një hap i rëndësishëm praktik, ndonëse nuk është bërë e ditur se sa ushtarë do të përfshihen dhe kur do të realizohet shkëmbimi.
SHBA kërkon përfshirjen e Evropës në negociata
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i cili u takua me homologun ukrainas në Paris gjatë takimit të ministrave të Jashtëm të vendeve të G7-ës, i cilësoi bisedimet në Abu Dabi si “shumë frytdhënëse”.
Rubio theksoi se procesi i paqes nuk mund të kufizohet vetëm te Ukraina, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara, pasi siguria afatgjatë e kontinentit kërkon edhe angazhimin e partnerëve evropianë.
“Ne mendojmë se formati trepalësh duhet t’i përfshijë përfundimisht edhe partnerët tanë evropianë në tryezën e bisedimeve, sepse edhe ata janë pjesë e zgjidhjes së këtij problemi në planin afatgjatë”, deklaroi ai.
Përfshirja e Evropës shihet si një element i rëndësishëm për ndërtimin e një marrëveshjeje të qëndrueshme, veçanërisht në çështjet që lidhen me garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe stabilitetin rajonal.
Witkoff: Në diskutim edhe arkitektura e sigurisë evropiane
I dërguari i posaçëm i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, konfirmoi se negociatat do të vijojnë edhe gjatë së mërkurës.
Sipas tij, një nga temat që pritet të diskutohet është mënyra se si institucionet ekzistuese evropiane mund të kontribuojnë në garantimin e sigurisë pas një marrëveshjeje të mundshme paqeje.
Kjo çështje konsiderohet thelbësore për të ardhmen e Ukrainës, pasi Kievi kërkon garanci që do të parandalonin një agresion të ri rus pas përfundimit të konfliktit.
Diskutimet për sigurinë evropiane tregojnë se negociatat nuk përqendrohen vetëm te ndërprerja e luftimeve, por edhe te mekanizmat që mund të sigurojnë zbatimin dhe qëndrueshmërinë e një marrëveshjeje afatgjatë.
Ukraina kërkon garanci sigurie, Rusia nuk tërhiqet nga kushtet
Kreu i delegacionit ukrainas, Rustem Umerov, deklaroi se përparësia e Kievit mbetet arritja e një paqeje të qëndrueshme, të mbështetur në garanci konkrete sigurie.
Ukraina kërkon që çdo marrëveshje të përfshijë mekanizma të besueshëm mbrojtjeje, për të shmangur përsëritjen e një konflikti të ngjashëm në të ardhmen.
Nga ana tjetër, zyrtarët rusë nuk kanë dhënë sinjale se Moska është e gatshme të heqë dorë nga kërkesat e saj kryesore.
Qëndrimet e Kremlinit, të cilat kanë qenë pjesë e politikës ruse edhe përpara nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022, vazhdojnë të përbëjnë një pengesë për arritjen e një kompromisi.
Dallimet mes palëve mbeten të mëdha, veçanërisht për kushtet e përfundimit të luftës dhe garancitë e sigurisë që do të pasonin një marrëveshje.
Negociatat vijojnë të mërkurën
Raundi i dytë i bisedimeve pritet të zhvillohet të mërkurën në Abu Dabi, me fokus vazhdimin e diskutimeve për çështjet humanitare, sigurinë dhe mundësitë e një marrëveshjeje më të gjerë.
Pavarësisht se dita e parë nuk solli një armëpushim, dakordësia për shkëmbimin e të burgosurve dhe rifillimi i kontakteve të drejtpërdrejta përbëjnë zhvillime konkrete në procesin diplomatik.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse këto hapa do të mjaftojnë për të afruar qëndrimet e Kievit dhe Moskës drejt një marrëveshjeje për përfundimin e luftës.
Për momentin, përpjekjet e ndërmjetësuara nga Uashingtoni vazhdojnë, ndërsa rezultati i negociatave do të varet nga gatishmëria e palëve për të gjetur kompromis mbi çështjet më të ndjeshme të konfliktit.
