Bashkimi Evropian dhe Kanadaja mbyllën samitin në Montreal me angazhime për bashkëpunim më të ngushtë në mineralet kritike, energji, teknologji dhe mbrojtje, ndërsa kryeministri Mark Carney vendosi një afat gjashtëmujor për përcaktimin e konceptit të “anëtarësimit të asociuar”.
Sipas POLITICO-s, Carney mbështeti në përfundim të samitit emërtimin e propozuar nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pavarësisht rezervave të disa shteteve anëtare.
Ai tha se në muajt e ardhshëm do të përcaktohen përmbajtja, përmasat dhe fusha e zbatimit të kësaj marrëdhënieje të re. Kjo nuk përbën anëtarësim të plotë të Kanadasë në BE dhe rregullat e statusit mbeten për t’u negociuar.
Carney dhe von der Leyen do të takohen periodikisht për të ndjekur përparimin. Në mars parashikohet edhe një takim i Kolegjit të Komisionerëve Evropianë me homologët kanadezë.
Marrëveshje për mineralet kritike
Një nga rezultatet konkrete ishte nënshkrimi i marrëveshjes kuadër mes Bankës Evropiane të Investimeve dhe Kanadasë, që krijon mundësi për investime të ardhshme në sektorin kanadez të mineraleve kritike.
Litiumi, nikeli dhe kobalti janë të rëndësishëm për bateritë, gjysmëpërçuesit dhe teknologjitë e tjera. Për BE-në, bashkëpunimi me Kanadanë synon të ulë varësinë nga furnizimet kineze.
Marrëveshja nuk siguron menjëherë financim për projekte të veçanta, por hap rrugën për investime dhe lidhje më të ngushta mes zinxhirëve të furnizimit.
Ministri kanadez i Mbrojtjes, David McGuinty, tha se vendi i tij zotëron të dhjeta mineralet e përfshira në listën prioritare të NATO-s dhe synon të zhvillojë edhe kapacitetet e përpunimit të tyre.
Studim për eksportin e gazit drejt Evropës
Palët u angazhuan gjithashtu për një studim afatgjatë fizibiliteti mbi eksportin e gazit natyror të lëngshëm drejt Evropës përmes porteve në bregun lindor ose në Arktik.
Kjo do të kërkonte zhvillimin e infrastrukturës, pasi një pjesë e madhe e burimeve energjetike kanadeze ndodhet në perëndim të vendit, ndërsa rrjetet ekzistuese janë orientuar kryesisht drejt tregut amerikan.
Sovraniteti në qendër të afrimit
Carney, von der Leyen dhe presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, e paraqitën partneritetin si mënyrë për të forcuar sigurinë dhe pavarësinë ekonomike përballë pasigurisë globale, ndryshimeve klimatike dhe përdorimit të tregtisë si mjet presioni.
“Po ndërtojmë industritë dhe infrastrukturën që mbështesin sigurinë tonë kolektive”, deklaroi Carney.
Samiti u zhvillua në sfondin e tensioneve tregtare me administratën e Donald Trumpit dhe shqetësimeve për dominimin kinez në tregjet strategjike. Megjithatë, deklarata përfundimtare shmangu përmendjen e vendeve të veçanta.
Takimi u shoqërua edhe me një përplasje të brendshme në Kanada. Kryeministri i Kebekut, Paul St-Pierre Plamondon, e bojkotoi pasi Otava nuk pranoi që ai të mbante fjalim. Ndërkohë, von der Leyen u kritikua nga mediet vendase për fjalimin vetëm në anglisht në Montreal, qytetin më të madh frankofon të Kanadasë.
