Forcat Houthi kanë marrë nën kontroll qytetin port të Mocha-s në Jemen, duke siguruar një pozicion të rëndësishëm pranë një prej korridoreve më strategjike të transportit detar në botë.
Zhvillimi shënon një përparim të rëndësishëm për lëvizjen e mbështetur nga Irani në luftën kundër forcave të qeverisë jemenase, të cilat mbështeten nga Arabia Saudite.
Mocha ndodhet në bregun e Detit të Kuq, rreth 75 kilometra në veri të ngushticës Bab al-Mandeb. Përmes kësaj rruge kalojnë anijet që lidhin Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe Kanalin e Suezit.
Ngushtica është një korridor jetik për tregtinë ndërkombëtare, transportin e naftës dhe furnizimet ndërmjet Evropës dhe Azisë. Për këtë arsye, kontrolli i Mocha-s u jep Houthive një pozicion më të favorshëm për të ushtruar presion mbi rrugët detare dhe tokësore të zonës.
Ofensiva u zhvillua nga disa drejtime dhe u shoqërua me luftime të ashpra në rrethinat e qytetit.
Një faktor vendimtar ishte tërheqja e Forcave të Rezistencës Kombëtare, të drejtuara nga Tareq Saleh, nipi i ish-presidentit të Jemenit, Ali Abdullah Saleh. Këto forca kanë qenë një pjesë e rëndësishme e kampit kundër Houthive.
Tërheqja u paraqit si ripozicionim taktik, por mbetet e paqartë nëse ishte pjesë e një plani të organizuar apo pasojë e presionit të ushtruar nga Houthit. Këta të fundit shfrytëzuan boshllëkun e krijuar dhe avancuan drejt qytetit.
Humbja e Mocha-s përbën goditje për qeverinë jemenase, pasi qyteti ishte një prej pikave kryesore të kontrolluara nga forcat e saj në bregun e Detit të Kuq. Zhvillimi mund të dobësojë linjat e furnizimit drejt Taizit dhe zonave të tjera nën kontrollin e qeverisë.
Luftimet janë zgjeruar edhe në zona të tjera përgjatë bregdetit dhe në brendësi të Jemenit. Janë raportuar përleshje në ishuj strategjikë, sulme ndaj pozicioneve të Houthive në provincën Hodeidah dhe intensifikim i luftimeve rreth Maribit.
Përshkallëzimi ka shkaktuar pasoja të rënda humanitare. Qindra gra dhe fëmijë janë larguar nga Mocha dhe zonat përreth, duke kërkuar strehim në territoret e kontrolluara nga qeveria, përfshirë Lahij dhe Adenin.
Në Taiz dhe Hodeidah, luftimet e javëve të fundit kanë detyruar më shumë se 20 mijë persona të largohen nga banesat e tyre.
Shqetësimi kryesor ndërkombëtar lidhet me sigurinë e lundrimit në Detin e Kuq. Një përshkallëzim pranë Bab al-Mandebit mund të shkaktojë ndërprerje në transportin detar, rritje të kostove dhe probleme në zinxhirët globalë të furnizimit.
Mocha ka edhe rëndësi historike dhe ekonomike. Qyteti i ka dhënë emrin kafesë “Mocha” dhe, që nga shekulli XVI, porti i tij shërbente si një prej qendrave kryesore për eksportin e kafesë jemenase drejt tregjeve evropiane.
Nëse Houthit arrijnë ta konsolidojnë kontrollin mbi qytetin dhe zonat përreth, ata mund të ndryshojnë ekuilibrat ushtarakë në Jemen dhe të ushtrojnë presion më të madh mbi një prej rrugëve detare më të rëndësishme të planetit.
