Një fitore e demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA mund të mirëpritet në shumë kryeqytete europiane, por nuk garanton përmirësim të marrëdhënieve me administratën e Donald Trumpit. Përkundrazi, një president i kufizuar nga Kongresi në politikën e brendshme mund të përqendrohet më fort te politika e jashtme dhe tregtia, duke shtuar presionin ndaj Europës.
Ky është paralajmërimi që sjell gazetari Jamie Dettmer në një analizë për POLITICO-n, mbështetur në vlerësimet e diplomatëve dhe ekspertëve të marrëdhënieve ndërkombëtare.
“Do të ishte gabim që europianët të supozonin se marrëdhëniet transatlantike do të bëhen më të ngrohta. Unë pres pikërisht të kundërtën”, deklaroi Wolfgang Ischinger, diplomati gjerman dhe kryetari në largim i Konferencës së Sigurisë së Mynihut.
Një sondazh i fundit në vendet e BE-së tregoi se 58% e të anketuarve mbështesnin demokratët, kundrejt 18% që preferonin republikanët e Trumpit. Megjithatë, Ischinger u kërkon drejtuesve europianë të shmangin triumfalizmin dhe deklaratat që mund të shtojnë tensionet me Shtëpinë e Bardhë.
Sipas tij, përballja me hetime parlamentare, procedura të mundshme shkarkimi dhe bllokim të nismave të brendshme mund ta shtyjë Trumpin drejt fushave ku presidenti ka më shumë hapësirë veprimi.
“Duhet të përgatitemi për më shumë përplasje dhe kërkesa nga Trumpi ndaj Europës”, paralajmëroi Ischinger.
Nathalie Tocci, ish-këshilltare e dy drejtuesve të politikës së jashtme të BE-së, dyshon se përmbajtja europiane do të ndryshonte sjelljen e presidentit amerikan. Sipas saj, Trump nuk ka nevojë për justifikime për të sulmuar politikisht Europën.
Tocci vlerëson se një humbje e republikanëve do t’u jepte zemër forcave liberale dhe të qendrës në Europë, veçanërisht për shkak të lidhjeve mes lëvizjes MAGA dhe partive populiste të ekstremit të djathtë. Por kjo nuk do të nënkuptonte domosdoshmërisht dobësim afatgjatë të populizmit, ndërsa Marine Le Pen në Francë dhe Alternativa për Gjermaninë ruajnë mbështetje të fortë.
Edhe ish-ambasadori amerikan në NATO, Kurt Volker, nuk pret ndryshime të mëdha në qëndrimin e administratës. Ai parashikon se një Kongres i drejtuar nga demokratët do të intensifikonte hetimet ndaj presidentit, familjes së tij dhe figurave kryesore të administratës.
Sipas Volkerit, demokratët do të mbështesnin më fort Ukrainën dhe NATO-n, por mundësia e tyre për ta detyruar Trumpin të veprojë do të mbetej e kufizuar. Ai paralajmëron për përplasje mbi përdorimin e fondeve të miratuara nga Kongresi dhe për beteja të zgjatura në gjykata.
Për Iranin, Volker thotë se mbetet e paqartë nëse presidenti do të rifillojë operacionet ushtarake apo do t’ua lërë Europës dhe Azisë menaxhimin e krizës. Për praninë ushtarake amerikane në Europë, ai mendon se Trump mund të tregojë më shumë kujdes për shkak të reagimit të mundshëm brenda SHBA-së.
Drejtoresha e institutit britanik Chatham House, Bronwen Maddox, thekson se sjellja e Trumpit është jashtëzakonisht e vështirë për t’u parashikuar. Sipas saj, udhëheqësit europianë duhet të përqendrohen te ndryshimet më të thella të politikës amerikane, pavarësisht rezultatit zgjedhor.
Ajo argumenton se zgjedhja e Trumpit dy herë tregon një orientim më të madh të elektoratit amerikan drejt çështjeve të brendshme dhe se ky ndryshim shkon përtej një presidenti apo një partie.
“Nuk mendoj se Amerika e sheh më veten te Europa si dikur”, u shpreh Maddox.
