Protestat e përditshme në Tiranë, të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, si dhe përplasja e tyre me politikat e qeverisë për zhvillimin e turizmit, janë bërë pjesë e një artikulli të publikuar nga gazeta gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung”.
Në shkrimin e gazetarit Matthias Rüb përshkruhen protestat që zhvillohen prej më shumë se 100 ditësh në kryeqytet. Sipas artikullit, qytetarët mblidhen çdo mbrëmje dhe marshojnë përgjatë bulevardit “Dëshmorët e Kombit”, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Gazeta vëren se protesta nuk është shndërruar deri tani në një lëvizje masive, por ka treguar qëndrueshmëri. Në disa raste janë regjistruar tensione dhe përplasje me policinë, ndërsa në shumicën e mbrëmjeve tubimet janë zhvilluar në mënyrë paqësore.
Protestat nisën në fund të muajit maj, pas përplasjeve mes qytetarëve dhe punonjësve të një kompanie private sigurie pranë një kantieri në Zvërnec. Pamjet ku disa protestues tërhiqeshin zvarrë u shpërndanë gjerësisht në rrjetet sociale dhe shërbyen si pikënisje për mobilizimin e mëtejshëm.
Flamingoja u zgjodh si simbol i lëvizjes për shkak të shqetësimeve mbi ndikimin që projektet turistike mund të kenë në Lagunën e Nartës, habitat i rëndësishëm për flamingot dhe shpendë të tjerë shtegtarë. Protestuesit kërkojnë mbrojtjen e zonave natyrore, më shumë transparencë për investimet strategjike dhe fundin e favorizimit të investitorëve të mëdhenj.
Në intervistën për gazetën gjermane, Rama nuk e cilëson situatën si një pikë thyerjeje për qeverinë, por pranon se ajo përbën një provë besimi dhe një sfidë politike.
“Për mua është një sfidë. Por kjo është diçka e mirë. Gjatë gjithë jetës sime politike, gjërat nuk kanë shkuar kurrë vërtet mirë kur nuk jam sfiduar. Zakonisht jam më i mirë kur sfidohem. A do të jem më i mirë edhe këtë herë? Shpresoj. Nuk e di. Koha do ta tregojë. E ardhmja do ta dëshmojë”, citohet të ketë thënë kryeministri.
Sipas Ramës, fakti që qytetarët dalin në rrugë për biodiversitetin, mbrojtjen e mjedisit dhe çështje të tjera të interesit publik nuk duhet të shihet domosdoshmërisht si një zhvillim negativ. Ai thotë se përpiqet ta shohë situatën nga dy këndvështrime.
“Nëse dikush tjetër e sheh gotën gjysmë bosh, është në rregull. Ai sheh më pak atë që kemi arritur dhe kërkon më shumë. Ndërsa ai që e sheh gotën gjysmë plot, sheh pikërisht atë që kemi arritur”, shprehet Rama.
Artikulli rikujton se fillimisht kryeministri kishte mbajtur një qëndrim më të ashpër ndaj kërkesës për dorëheqje, duke argumentuar se një qeveri e zgjedhur nuk mund të rrëzohet nga protestat dhe se ndryshimi politik duhet të vijë përmes zgjedhjeve.
Më pas, Rama ndryshoi qasjen, duke i përshkruar protestat si shenjë të vitalitetit të demokracisë. Ai bëri një ndarje mes qytetarëve me kërkesa legjitime, të cilët sipas tij duhen dëgjuar, dhe individëve që pretendon se po përdoren politikisht nga kundërshtarët e qeverisë.
Në intervistë dhe në qëndrimet e tij publike, Rama e lidh këtë reflektim me atë që e quan nevojë për një “shtet përkujdesës”. Sipas tij, institucionet duhet të dëgjojnë më shumë qytetarët, të marrin seriozisht përvojat e tyre dhe të përmirësojnë cilësinë e shërbimeve publike dhe të investimeve.
Kryeministri flet edhe për “paradoksin e suksesit”, duke argumentuar se, sa më shumë përparon një shoqëri, aq më të larta bëhen kërkesat e qytetarëve. Sipas tij, Shqipëria ka kaluar nga mendësia “mund të ishte edhe më keq” në një fazë ku qytetarët kërkojnë vazhdimisht që gjërat “të jenë edhe më mirë”.
Përfaqësuesit e “Lëvizjes së Flamingove” e kanë kundërshtuar këtë qëndrim, duke e cilësuar si një përpjekje për të shmangur problemet që ata ngrenë, mes tyre korrupsionin, mungesën e transparencës dhe dëmtimin e mjedisit.
Një pjesë e rëndësishme e intervistës lidhet me projektet turistike në Zvërnec dhe ishullin e Sazanit, si dhe me investimet e lidhura me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.
Rama tregon se kontaktet e para me Jared Kushner dhe Ivanka Trump për investime të mundshme në Shqipëri kishin nisur përpara rikthimit të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë. Ai kundërshton pretendimet se mbështetja e këtyre projekteve e bën qeverinë shqiptare të varur politikisht nga administrata amerikane.
Sipas kryeministrit, mundësia për investime me vlerë mbi 4 miliardë euro nuk mund të refuzohet automatikisht, nëse projektet vlerësohen se i shërbejnë interesit ekonomik të Shqipërisë dhe zhvillimit të turizmit.
Megjithatë, Rama hedh poshtë akuzat për “shitjen” e vendit. Ai thekson se ishulli i Sazanit është dhe do të mbetet pronë e shtetit shqiptar. Kryeministri shton se ende nuk është arritur një marrëveshje përfundimtare për shndërrimin e ish-zonës së mbyllur ushtarake në një resort luksoz nga investitorë privatë.
“Frankfurter Allgemeine Zeitung” ndalet gjithashtu te ndikimi që protestat mund të kenë pasur në turizëm. Sipas artikullit, gjatë muajit qershor u vu re një ngadalësim i lehtë i ritmit të rritjes, por më pas situata u rikuperua.
Parashikimet e cituara nga gazeta tregojnë se Shqipëria mund të presë këtë vit nga 14 deri në 15 milionë vizitorë, krahasuar me rreth 12.5 milionë të regjistruar një vit më parë.
Në përfundim, gazeta gjermane e paraqet “Revolucionin e Flamingove” si një përplasje mes protestës qytetare, mbrojtjes së mjedisit dhe modelit të zhvillimit ekonomik të mbështetur te investimet e mëdha turistike. Për Ramën, protesta përbën një sfidë dhe provë besimi; për kundërshtarët e projekteve, ajo mbetet një betejë për transparencën, natyrën dhe mënyrën se si duhet të zhvillohet bregdeti shqiptar.
