Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale ka hedhur për konsultim publik projektligjin “Për shërbimet e Kujdesit Social në Republikën e Shqipërisë”, i cili synon krijimin e një kuadri të ri dhe të plotë ligjor për organizimin, financimin, sigurimin dhe ofrimin e shërbimeve të kujdesit social në vend.
Në qendër të reformës vendosen individi, familja dhe komuniteti, ndërsa objektivi është garantimi i aksesit universal dhe të barabartë në shërbimet sociale, mbrojtja e të drejtave të përfituesve dhe rritja e përfshirjes sociale.
Projektligji synon t’u përgjigjet nevojave të reja të sistemit, duke përfshirë planifikimin e shërbimeve mbi bazën e nevojave konkrete, mënyrën e financimit, menaxhimin e rasteve, standardet e cilësisë, profesionalizimin e personelit, digjitalizimin dhe forcimin e mekanizmave të monitorimit.
Një nga ndryshimet kryesore lidhet me forcimin e shërbimeve të bazuara në familje dhe komunitet. Kuadri i ri synon të mbështesë jetesën e pavarur dhe zhvillimin e kujdesit afatgjatë, duke reduktuar gradualisht varësinë nga modelet rezidenciale të përkujdesjes.
Në këtë mënyrë synohet të mbështetet edhe procesi i deinstitucionalizimit, përmes krijimit të alternativave të kujdesit pranë familjes dhe komunitetit, veçanërisht për fëmijët dhe familjet në nevojë.
Projektligji parashikon një rol më të madh edhe për bashkitë dhe njësitë e tjera të vetëqeverisjes vendore, të cilat do të kenë përgjegjësi në planifikimin dhe garantimin e shërbimeve në territorin e tyre. Për mbështetjen dhe zhvillimin e këtyre shërbimeve parashikohet gjithashtu krijimi i Fondit Social Vendor.
Kuadri i ri ligjor synon të zgjerojë gamën e shërbimeve të kujdesit social dhe të krijojë forma më fleksibël mbështetjeje, të përshtatura sipas nevojave të individëve dhe kategorive përfituese.
Vëmendje e veçantë i kushtohet aksesit në shërbimet emergjente. Sipas projektligjit, këto shërbime duhet të jenë të aksesueshme për çdo individ që ndodhet në territorin e Republikës së Shqipërisë, pavarësisht statusit juridik, moshës, gjinisë apo gjendjes socio-ekonomike.
Ndryshime parashikohen edhe për personelin që punon në sistemin e kujdesit social. Projektligji përcakton zhvillimin profesional, certifikimin dhe licencimin sipas natyrës së profesionit, zhvillimin e vazhdueshëm profesional dhe supervizimin e punonjësve, me qëllim rritjen e cilësisë dhe sigurisë së shërbimeve që u ofrohen qytetarëve.
Një tjetër komponent i reformës është digjitalizimi. Parashikohet zhvillimi i një sistemi të integruar informacioni dhe menaxhimi të të dhënave, ku sistemet elektronike dhe regjistrat përkatës do të përdoren për planifikimin e shërbimeve, menaxhimin e rasteve, monitorimin dhe vlerësimin e politikave sociale.
Në të njëjtën kohë, projektligji parashikon masa për mbrojtjen e të dhënave personale dhe synon rritjen e bashkëpunimit të institucioneve publike me ofruesit jopublikë, shoqërinë civile, organizatat e personave me aftësi të kufizuara, profesionistët dhe vetë grupet e përfituesve.
Kuadri i ri synon gjithashtu të forcojë llogaridhënien ndaj qytetarëve. Për këtë qëllim parashikohen mekanizma për paraqitjen dhe trajtimin e ankesave, matjen e kënaqësisë së përfituesve dhe publikimin e informacionit mbi cilësinë dhe performancën e shërbimeve sociale.
Hartimi i projektligjit lidhet edhe me procesin e integrimit europian të Shqipërisë dhe veçanërisht me angazhimet në kuadër të Kapitullit 19, “Politika Sociale dhe Punësimi”, që përfshin reformat në fushën e mbrojtjes dhe përfshirjes sociale.
