Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz po përballen me vështirësi për të gjetur një kompromis mbi buxhetin e ardhshëm shtatëvjeçar të Bashkimit Europian, ndërsa presionet politike në vendet e tyre po ndërlikojnë negociatat mes shteteve anëtare.
Në prag të samitit dyditor të liderëve europianë në Bruksel, Franca dhe Gjermania mbeten në pozicione të ndryshme për buxhetin e BE-së për periudhën 2028–2034, vlera e të cilit parashikohet të arrijë rreth 2 trilionë euro.
Berlini udhëheq grupin e vendeve që kërkojnë kufizimin e shpenzimeve, ndërsa Parisi kundërshton shkurtimet e mëdha, duke argumentuar se ato mund të dëmtojnë politikat dhe prioritetet afatgjata të Unionit.
Sipas POLITICO, diplomatët europianë nuk presin një përparim të rëndësishëm në bisedimet franko-gjermane gjatë këtij samiti, pavarësisht rolit vendimtar që kanë dy ekonomitë më të mëdha të BE-së në arritjen e një marrëveshjeje.
“Nëse udhëheqësit francezë dhe gjermanë arrijnë një qëndrim të përbashkët, kjo mund të ndryshojë gjithçka”, deklaroi një diplomat europian, duke theksuar se kompromisi duhet të përfshijë edhe Italinë dhe Poloninë.
Presioni politik në Francë dhe Gjermani
Për Macron, i cili përfundon mandatin presidencial vitin e ardhshëm, lëshimet ndaj kërkesave gjermane mund të shndërrohen në një çështje të debatit politik përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027.
Kundërshtarët e tij, përfshirë Marine Le Pen dhe Jean-Luc Mélenchon, kanë kritikuar prej kohësh raportin mes kontributeve financiare të Francës në buxhetin europian dhe përfitimeve që merr vendi.
Le Pen akuzoi negociatorët europianë se po përpiqen të përshpejtojnë marrëveshjen përpara zgjedhjeve, duke kufizuar, sipas saj, hapësirën e vendimmarrjes së qeverive të ardhshme.
Nga ana tjetër, Merz përballet me presion të brendshëm pas humbjeve elektorale ndaj partisë së ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD).
Kancelari gjerman ka mbajtur një qëndrim të prerë kundër rritjes së shpenzimeve europiane, duke deklaruar se Berlini preferon mungesën e një marrëveshjeje sesa miratimin e një buxheti më të madh.
Franca kërkon burime të reja financimi
Pavarësisht dallimeve, pozicionet e Parisit dhe Berlinit mund të jenë më të afërta sesa sugjerojnë deklaratat publike.
Ministri francez për Europën, Benjamin Haddad, ka kërkuar që negociatat të përqendrohen te krijimi i burimeve të reja të të ardhurave për BE-në, përfshirë taksa europiane, në vend të shkurtimeve të mëdha buxhetore.
Megjithatë, Franca kërkon njëkohësisht që kontributet e saj kombëtare të mbeten të qëndrueshme.
Gjermania është shprehur e hapur për të shqyrtuar burime të reja financimi, por ka dyshime nëse ato mund të sigurojnë të ardhura të mjaftueshme.
Ndërkohë, organizatat kryesore industriale gjermane i kanë kërkuar qeverisë së Berlinit të mbështesë një buxhet më ambicioz europian, duke paralajmëruar për pasojat që mund të sjellin shkurtimet në konkurrueshmërinë ekonomike.
Mosmarrëveshje edhe për industrinë automobilistike
Dallimet mes Francës dhe Gjermanisë nuk kufizohen vetëm te buxheti.
Dy vendet po negociojnë edhe një marrëveshje për industrinë automobilistike europiane, e cila parashikon forcimin e rregullave “Made in Europe” në këmbim të fleksibilitetit më të madh për objektivat e emetimeve të automjeteve dhe ndalimin e planifikuar të motorëve me djegie të brendshme në vitin 2035.
Megjithëse Macron e ka cilësuar marrëveshjen si të afërt, negociatat vazhdojnë dhe palët nuk arritën të paraqesin një kompromis gjatë panairit të automjeteve në Paris.
Në këtë situatë, arritja e një marrëveshjeje për buxhetin shtatëvjeçar mbetet një nga sfidat kryesore të BE-së, ndërsa çdo vendim përfundimtar kërkon miratimin e të gjitha shteteve anëtare.
