Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, ka bërë thirrje për reforma të thella në sistemin e qeverisjes globale, duke kërkuar përfaqësim të përhershëm të Afrikës në Këshillin e Sigurimit dhe ndryshimin e institucioneve financiare ndërkombëtare.
Gjatë fjalës së mbajtur në forumin “Africa Unbound 2026”, në kuadër të sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, Guterres deklaroi se strukturat aktuale nuk pasqyrojnë peshën demografike, ekonomike dhe politike të kontinentit afrikan.
Sipas tij, institucionet kryesore ndërkombëtare vazhdojnë të mbajnë gjurmët e periudhës në të cilën u krijuan, pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, kur pjesa më e madhe e Afrikës ishte ende nën sundimin kolonial dhe nuk kishte mundësi të ndikonte në ndërtimin e rendit të ri global.
Guterres theksoi se mungesa e përfaqësimit të përhershëm të Afrikës në Këshillin e Sigurimit përbën një padrejtësi historike që duhet korrigjuar. Ai kërkoi që kontinentit t’i jepen vende të përhershme në organin më të fuqishëm vendimmarrës të Kombeve të Bashkuara.
Sekretari i Përgjithshëm kërkoi gjithashtu reformimin e arkitekturës financiare ndërkombëtare, në mënyrë që ajo t’u përgjigjet më mirë nevojave të vendeve në zhvillim. Sipas tij, vendet afrikane përballen me kosto të larta financimi, nivele të rënda borxhi dhe akses të kufizuar në burimet e nevojshme për investime dhe zhvillim.
Duke u ndalur te ekonomia, Guterres tha se marrëdhëniet ndërkombëtare me kontinentin duhet të kalojnë nga modeli i “të bërit biznes në Afrikë” në atë të “të bërit biznes me Afrikën”. Kjo, sipas tij, nënkupton partneritete më të barabarta, shtim të investimeve dhe krijim të vlerës ekonomike brenda vetë kontinentit.
Pavarësisht pasigurive të shkaktuara nga luftërat në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme, Guterres deklaroi se ekonomia afrikane u rrit me 4.4 për qind gjatë vitit të kaluar.
Ai vlerësoi gjithashtu potencialin e Zonës Kontinentale Afrikane të Tregtisë së Lirë, duke theksuar se tregtia e zhvilluar në kuadër të saj pritet të arrijë në rreth 230 miliardë dollarë gjatë këtij viti.
Sipas kreut të OKB-së, forcimi i tregtisë brenda kontinentit do t’u japë mundësi vendeve afrikane të ruajnë një pjesë më të madhe të vlerës ekonomike, të zhvillojnë industritë vendëse dhe të zvogëlojnë varësinë nga eksporti i lëndëve të para.
Guterres nënvizoi se zhvillimi i qëndrueshëm i Afrikës kërkon partneritete të barabarta dhe një rol real në vendimmarrjen ndërkombëtare, duke argumentuar se reformimi i institucioneve globale nuk është vetëm çështje drejtësie, por edhe domosdoshmëri për stabilitetin dhe zhvillimin botëror.
