Administrata e presidentit amerikan Donald Trump po përgatitet të vendosë sanksione të gjera ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare, të cilat mund të kufizojnë ndjeshëm veprimtarinë financiare dhe operacionale të institucionit me seli në Hagë.
Lajmi është raportuar nga “Wall Street Journal”, e cila citon zyrtarë amerikanë dhe dokumente të shqyrtuara prej saj. Sipas raportimit, masat do të ndalonin shumicën e transaksioneve me gjykatën pas një periudhe kalimtare prej gjashtë deri në shtatë muaj.
Nëse miratohen, sanksionet mund ta shkëpusin ICC-në nga përdorimi i dollarit amerikan dhe nga pjesë të rëndësishme të sistemit financiar ndërkombëtar. Kufizimet mund të prekin pagesat e punonjësve, kontratat me ofruesit e shërbimeve dhe marrëdhëniet me bankat apo kompanitë teknologjike.
Ende nuk është marrë një vendim përfundimtar dhe administrata amerikane nuk ka bërë njoftim zyrtar. Sipas zyrtarëve të cituar nga gazeta, masat mund të finalizohen gjatë javës së Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara ose në ditët pas saj.
Sanksionet e reja do të përfaqësonin një përshkallëzim të ndjeshëm të fushatës së Uashingtonit kundër gjykatës. SHBA-ja ka vendosur më parë masa kufizuese ndaj disa zyrtarëve të ICC-së, por propozimi i ri do të synonte institucionin në tërësi dhe jo vetëm individë të veçantë.
Përplasja mes Uashingtonit dhe Gjykatës Penale Ndërkombëtare u thellua pasi kjo e fundit lëshoi në vitin 2024 urdhër-arreste për kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrin e Mbrojtjes, Yoav Gallant, për akuza që lidhen me krime lufte dhe krime kundër njerëzimit në Gaza. Të dy i kanë mohuar akuzat.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e ka kritikuar ashpër gjykatën, duke deklaruar se hetimet ndaj zyrtarëve të shteteve që nuk janë pjesë e saj përbëjnë kërcënim ndaj sovranitetit të këtyre vendeve.
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nuk janë palë të Statutit të Romës, dokumenti themelues i ICC-së. Gjykata argumenton se ka juridiksion për krimet e pretenduara të kryera në territorin e shteteve që e njohin autoritetin e saj, pavarësisht shtetësisë së personave të akuzuar.
Gjykata Penale Ndërkombëtare është një institucion i pavarur nga Kombet e Bashkuara dhe ka për detyrë të hetojë e gjykojë individë të akuzuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit, krime lufte dhe krimin e agresionit.
Raportimi nuk është verifikuar në mënyrë të pavarur dhe mbetet e paqartë se cilat përjashtime do të përfshiheshin në paketën përfundimtare. Megjithatë, masa të tilla mund të krijonin vështirësi të mëdha për funksionimin e përditshëm të gjykatës dhe bashkëpunimin e saj me partnerët ndërkombëtarë.
