FMN paralajmëron: Përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme rrezikon ekonominë globale

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka paralajmëruar se një përshkallëzim i ri i konfliktit në Lindjen e Mesme mund të ngadalësojë rritjen ekonomike globale dhe të nxisë një valë të re inflacioni, ndërsa armëpushimi i brishtë mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit rrezikon të shembet pas sulmeve të fundit ushtarake.

Në përditësimin e Perspektivës Ekonomike Botërore, të publikuar të mërkurën, FMN thekson se “rreziku më i afërt” për ekonominë globale lidhet me zhvillimet në Lindjen e Mesme.

Sipas raportit, një rikthim i konfliktit mund të zgjasë paqëndrueshmërinë e çmimeve të mallrave, të dëmtojë më tej zinxhirët e furnizimit, të rrisë kostot e energjisë dhe të përkeqësojë kushtet financiare në nivel global.

FMN paralajmëron se goditjet ekonomike do të përhapeshin përmes rritjes së çmimeve të naftës dhe lëndëve të para, mungesës së furnizimeve dhe presioneve mbi kurset e këmbimit.

Institucioni vëren gjithashtu se rezervat strategjike të naftës janë reduktuar, pasi shumë vende i përdorën ato gjatë muajve të parë të konfliktit. Nëse ndërprerjet e furnizimit vazhdojnë ose shtetet nisin grumbullimin e rezervave, situata mund të bëhet edhe më kritike.

FMN paralajmëron se masat e njëanshme të vendeve për të garantuar furnizimet mund të rrisin edhe më tej presionin mbi çmimet globale.

Raporti ngre shqetësimin edhe për sigurinë ushqimore. Sipas FMN-së, ndërprerjet në tregjet e plehrave kimike dhe energjisë mund të përkeqësojnë ndjeshëm mungesën e ushqimeve, veçanërisht në vendet me të ardhura të ulëta në Azinë Jugore dhe Afrikën Sub-Sahariane. Rritja e çmimeve të ushqimeve dhe energjisë mund të shtojë rrezikun e trazirave sociale dhe paqëndrueshmërisë politike në ekonomitë më të brishta.

Megjithatë, FMN ruan një parashikim relativisht pozitiv për ekonominë botërore. Rritja globale pritet të jetë 3% në vitin 2026 dhe 3.4% në vitin 2027. Ndërkohë, inflacioni global parashikohet të rritet nga 4.1% në vitin 2025 në 4.7% në vitin 2026, përpara se të ulet në 3.9% gjatë vitit 2027.

Sipas raportit, ndikimi negativ i konfliktit në Lindjen e Mesme pritet të kompensohet pjesërisht nga rritja e investimeve dhe përhapja e inteligjencës artificiale, e cila mund të nxisë produktivitetin dhe kërkesën në ekonomi.

Megjithatë, FMN paralajmëron se nëse pritshmëritë për përfitimet ekonomike të inteligjencës artificiale rezultojnë më të ulëta se sa pritet, investimet në sektorin teknologjik mund të bien ndjeshëm, duke shkaktuar korrigjime të forta në tregjet financiare dhe një ngadalësim më të gjerë të aktivitetit ekonomik global.