Vendet europiane që një vit më parë qëndruan larg Bordit të Paqes të krijuar nga presidenti amerikan Donald Trump kanë nisur të bashkëpunojnë me të për projekte humanitare dhe rindërtimin e Gazës, megjithëse rezervat politike ndaj organizatës vazhdojnë.
Edhe Komisioni Europian po afrohet gradualisht me strukturën, por pa e kthyer këtë bashkëpunim në një mbështetje të plotë politike.
Komisionerja europiane për Mesdheun, Dubravka Šuica, njoftoi në Nju Jork se BE-ja do të përfshihet në dy projekte në bashkëpunim me agjencitë e OKB-së, të cilat do të jenë në përputhje me prioritetet e Bordit të Paqes.
“Çelësi është të mbetemi pragmatikë”, deklaroi Šuica.
Komisioni Europian argumenton se përmasat e nevojave për rimëkëmbjen e Gazës e bëjnë të domosdoshëm koordinimin mes aktorëve ndërkombëtarë.
Megjithatë, shumë vende europiane vazhdojnë të jenë të kujdesshme për mënyrën se si do të financohet dhe funksionojë Bordi.
Ministri i Jashtëm norvegjez Espen Barth Eide tha se donatorët tradicionalë janë të gatshëm të punojnë paralelisht me strukturën, por jo domosdoshmërisht t’i transferojnë asaj drejtpërdrejt fondet.
Sipas tij, Norvegjia preferon të përdorë institucione të konsoliduara si Banka Botërore, për shkak të kërkesave për transparencë dhe raportim.
Franca mban gjithashtu një qëndrim të rezervuar, duke argumentuar se OKB-ja duhet të mbetet forumi kryesor për ndihmën humanitare në Gaza, zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dhe avancimin e procesit politik.
Bordi i Paqes u krijua në kuadër të planit të administratës Trump për Gazën dhe zhvilloi takimin e parë formal në shkurt. BE-ja dhe shumica e vendeve të saj anëtare nuk iu bashkuan strukturës, mes shqetësimeve se ajo mund të konkurronte me rolin tradicional të Kombeve të Bashkuara.
Megjithatë, që prej asaj kohe kontaktet janë shtuar. Përfaqësues të Bordit janë ftuar në takime europiane, ndërsa zyrtarë të vendeve europiane kanë marrë pjesë në diskutime me përfaqësuesin e lartë të Bordit për Gazën, Nickolay Mladenov.
2.45 miliardë dollarë dhe 66 projekte për Gazën
Afrimi i kujdesshëm i Europës vjen ndërsa Bordi i Paqes ka prezantuar një plan prej 2.45 miliardë dollarësh, që përfshin 66 projekte për gjashtë muajt e parë të rimëkëmbjes së Gazës.
Projektet përfshijnë strehim të përkohshëm për palestinezët e zhvendosur, pastrimin e rrënojave dhe municioneve të pashpërthyera, riparimin e spitaleve dhe rrugëve, rikthimin e energjisë dhe ujit, si dhe masa për rimëkëmbjen ekonomike.
Por pjesa më e vështirë mbetet kalimi nga planet në zbatimin konkret.
Bordi synon gjithashtu vendosjen e Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit, ngritjen e një administrate teknokratike palestineze dhe çarmatimin e Hamasit. Deri tani, disa prej këtyre elementeve kryesore nuk janë zbatuar.
Mladenov ka pranuar se bisedimet me Izraelin janë të vështira, veçanërisht për shkak të zgjedhjeve izraelite të 27 tetorit.
“Nuk jemi të lidhur me një kalendar apo me data. Jemi të lidhur me verifikimin. Duam të sigurohemi që kjo të funksionojë”, ka deklaruar ai.
Edhe financimi mbetet një pikëpyetje. Bordi nuk ka siguruar ende të gjithë shumën prej 2.45 miliardë dollarësh të nevojshme për fazën e parë të planit.
Pavarësisht rezervave, realiteti në terren po i shtyn vendet europiane drejt një bashkëpunimi më praktik me strukturën e mbështetur nga Uashingtoni.
Qasja europiane duket se synon një ekuilibër: bashkëpunim me Bordin e Paqes aty ku mund të përshpejtojë ndihmën dhe rindërtimin e Gazës, por pa hequr dorë nga roli i OKB-së dhe mekanizmat tradicionalë ndërkombëtarë.
