Evropa bregdetare po përballet me një ndryshim të rëndësishëm gjeografik, pasi rritja e nivelit të detit dhe fundosja graduale e tokës po ndryshojnë kushtet në shumë zona urbane.
Sipas analizave të paraqitura në një artikull të publikuar nga Studenti.it, ky nuk është më një kërcënim i largët, por një proces që tashmë po vë në provë infrastrukturën, trashëgiminë historike dhe sigurinë e miliona banorëve.
Nga metropolet që shtrihen përgjatë Detit të Veriut deri te qytetet historike të Mesdheut dhe Adriatikut, aftësia për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike do të jetë veçanërisht e rëndësishme në dekadat e ardhshme.
Artikulli rendit 10 qytete evropiane të ekspozuara ndaj rrezikut të përmbytjeve dhe rritjes së nivelit të ujit deri në vitin 2050.
1 -Venecia, Itali
Venecia është një nga shembujt më të njohur të rrezikut nga rritja e nivelit të detit.
Qyteti përballet njëkohësisht me rritjen e nivelit të Adriatikut dhe me fundosjen graduale të tokës, një proces i njohur si subsidence.
Sistemi i barrierave të lëvizshme MOSE është ndërtuar për të mbrojtur qytetin nga fenomeni i “acqua alta”. Megjithatë, rritja e nivelit mesatar të detit mund të bëjë që barrierat të përdoren gjithnjë e më shpesh, duke krijuar sfida edhe për ekuilibrin ekologjik të lagunës.
2- Amsterdami, Holandë
Një pjesë e konsiderueshme e Amsterdamit dhe rajonit Randstad ndodhet nën nivelin e detit.
Qyteti mbrohet nga një sistem kompleks digash, polderësh, barrierash dhe pompash hidraulike. Holanda konsiderohet një nga vendet me përvojën më të madhe në botë në menaxhimin e ujërave.
Megjithatë, rritja e nivelit të Detit të Veriut dhe stuhitë më të forta mund të shtojnë presionin mbi infrastrukturën mbrojtëse.
3- Roterdami, Holandë
Roterdami është një nga qytetet më të ekspozuara ndaj rrezikut të përmbytjeve, pasi një pjesë shumë e madhe e territorit të tij ndodhet nën nivelin e detit.
Qyteti, që ka një nga portet më të mëdha në botë, ndodhet në zonën ku bashkohen ndikimet e Detit të Veriut me sistemin lumor të Renit dhe Maas.
Roterdami ka investuar në projekte të reja për menaxhimin e ujërave, përfshirë hapësira urbane që mund të grumbullojnë përkohësisht ujin e shiut dhe infrastruktura të konceptuara për t’u përshtatur me përmbytjet.
4 -Hamburgu, Gjermani
I shtrirë përgjatë grykëderdhjes së lumit Elba, Hamburgu është i ekspozuar ndaj stuhive të forta të Detit të Veriut.
Valët e stuhive mund të depërtojnë përmes grykëderdhjes së Elbës dhe të rrisin nivelin e ujit në qytet.
Zona historike dhe pjesë të zhvillimeve moderne urbane, përfshirë HafenCity, kërkojnë masa të vazhdueshme mbrojtëse kundër përmbytjeve.
5- Bordo, Francë
Bordo ndodhet në brigjet e lumit Garonë, i cili lidhet me Oqeanin Atlantik përmes grykëderdhjes së Girondës.
Rritja e nivelit të detit, së bashku me baticat dhe fenomenet ekstreme të motit, mund të shtojë rrezikun e përmbytjeve në zonat e ulëta urbane dhe në territoret përreth.
6- Bryzh, Belgjikë
I njohur si “Venecia e Veriut”, Bryzh është një qytet historik i përshkuar nga kanale dhe pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s.
Qyteti ndodhet në një fushë bregdetare me lartësi shumë të ulët, duke e bërë të ndjeshëm ndaj rritjes së nivelit të Detit të Veriut.
Përveç përmbytjeve, rritja e nivelit të ujit mund të favorizojë edhe depërtimin e ujit të kripur në zonat bregdetare.
7 – Shën Petersburgu, Rusi
I ndërtuar në deltën e lumit Neva, në Gjirin e Finlandës, Shën Petersburgu ka një histori të gjatë përmbytjesh.
Për të mbrojtur qytetin është ndërtuar një sistem i madh digash dhe barrierash, i përfunduar në vitin 2011.
Megjithatë, rritja e nivelit të detit dhe ndryshimet në intensitetin e stuhive në Detin Baltik mund të shtojnë rrezikun e përmbytjeve në të ardhmen.
8 – Gdanski, Poloni
Gdanski, i vendosur në brigjet e Detit Baltik dhe pranë grykëderdhjes së Vistulës, ka zona urbane dhe industriale me lartësi të ulët mbi nivelin e detit.
Përmbytjet bregdetare, erozioni dhe ndryshimet në transportin natyror të sedimenteve e bëjnë Gjirin e Gdanskut një nga zonat që kërkojnë vëmendje të veçantë në Evropën Lindore.
9 – Sevilja, Spanjë
Edhe pse ndodhet në brendësi të Gadishullit Iberik, Sevilja lidhet me ndikimin e Atlantikut përmes lumit Guadalquivir.
Rritja e nivelit të detit, e kombinuar me reshje intensive, përmbytje të menjëhershme dhe prurje të mëdha lumore, mund të rrisë rrezikun për zonat e ulëta të qytetit.
10- Ravenna, Itali
Përveç Venecias, bregdeti i Adriatikut të sipërm është ndër zonat e ndjeshme ndaj rritjes së nivelit të ujit.
Ravenna dhe zonat e saj bregdetare përballen me një kombinim faktorësh, përfshirë fundosjen e tokës, erozionin bregdetar dhe rritjen e nivelit të detit.
Në disa zona, subsidence është lidhur edhe me shfrytëzimin historik të ujërave nëntokësore dhe gazit. Zonat e ulëta, përfshirë lagunat, kënetat dhe sipërfaqet e kripura përreth qytetit, konsiderohen veçanërisht të ekspozuara.
Një sfidë që kërkon përshtatje
Rasti i këtyre qyteteve tregon se rreziku nuk varet vetëm nga distanca prej detit, por edhe nga lartësia e territorit, fundosja e tokës, prania e lumenjve, sistemet e mbrojtjes dhe intensiteti i fenomeneve ekstreme të motit.
Ekspertët e klimës theksojnë se përshtatja urbane, mbrojtja e infrastrukturës dhe planifikimi afatgjatë do të jenë vendimtare për qytetet bregdetare evropiane, ndërsa niveli i deteve vazhdon të rritet.
