Aleatët europianë po përgatiten për mundësinë që presidenti amerikan Donald Trump të shtojë presionin ndaj NATO-s, nëse republikanët pësojnë humbje në zgjedhjet e mesmandatit të së martës.
Sipas pesë diplomatëve të NATO-s, të cilët folën në kushte anonimiteti për POLITICO-n, shqetësimi është se kufizimi i hapësirës së Trumpit për të vepruar në politikën e brendshme mund ta shtyjë atë të përqendrohet më fort te politika e jashtme dhe mbrojtja.
Tre prej diplomatëve paralajmëruan se një skenar i tillë mund të përfshijë tërheqjen e mijëra trupave të tjera amerikane nga Europa.
Këto janë vlerësime të diplomatëve për zhvillimet e mundshme pas zgjedhjeve, ndërsa administrata amerikane nuk ka njoftuar një vendim të tillë.
Prania ushtarake amerikane në qendër të shqetësimeve
Vëmendja e aleatëve është përqendruar te rishikimi i dislokimit të forcave amerikane në Europë, rezultatet e të cilit priten deri në dhjetor.
Diplomatët i druhen mundësisë që Trump ta përdorë këtë proces për të zgjeruar reduktimin e pranisë ushtarake, veçanërisht nëse një Kongres i kontrolluar nga demokratët pengon nismat e tij brenda vendit.
Oana Lungescu, ish-zyrtare e NATO-s dhe studiuese në institutin britanik Royal United Services Institute, ngriti edhe shqetësimin se qëndrimi i trupave amerikane në kontinent mund të lidhet me pranimin nga Europa të një marrëveshjeje për Ukrainën, të mbështetur nga Uashingtoni.
Sipas saj, rreziku është që prania ushtarake amerikane, lufta në Ukrainë dhe rendi europian i sigurisë të trajtohen si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë me presidentin rus Vladimir Putin.
Diplomatët përmendën gjithashtu mundësinë e uljes së kontributeve amerikane në financimin e përbashkët të NATO-s, kufizimit të programit PURL për blerjen e armëve për Ukrainën dhe afrimit të mëtejshëm të Uashingtonit me Moskën.
Shtëpia e Bardhë mbron bilancin e Trumpit
Në përgjigje të shqetësimeve, ndihmëssekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, deklaroi për POLITICO-n se Trump ka bërë më shumë për NATO-n se kushdo tjetër.
Ajo përmendi marrëveshjen që aleatët të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2035, forcimin e pranisë ushtarake amerikane në Groenlandë dhe përpjekjet për përfundimin e luftës në Ukrainë.
Megjithatë, Wales theksoi se presidenti mbetet i pakënaqur me qëndrimin e aleatëve gjatë luftës me Iranin, duke argumentuar se ata duhej të kishin mbështetur Shtetet e Bashkuara.
Sipas raportimit, demokratët konsiderohen favoritë për të fituar Dhomën e Përfaqësuesve, ndërsa kanë mundësi të marrin edhe kontrollin e Senatit. Rezultati do të përcaktojë shkallën e kontrollit që Kongresi mund të ushtrojë mbi administratën gjatë dy viteve të ardhshme.
Pikëpyetje edhe për drejtimin e Pentagonit
Një humbje e rëndë e republikanëve mund të sjellë ndryshime edhe në Pentagon.
Sipas POLITICO-s, sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth përballet me pakënaqësi në Kongres për mungesën e informimeve të rregullta mbi buxhetet dhe operacionet ushtarake.
Një shumicë demokrate mund të nisë hetime dhe seanca dëgjimore për largimin e dhjetëra gjeneralëve e admiralëve, si dhe për menaxhimin e luftës me Iranin. Kjo ka nxitur spekulime për largimin e mundshëm të Hegseth pas zgjedhjeve, megjithëse nuk ka një njoftim zyrtar.
Një ndryshim në drejtimin e Pentagonit mund të vonojë me javë ose muaj vendimet për dislokimin e forcave amerikane në Europë.
Çfarë do ta kishte më të vështirë të zëvendësonte Europa
Jennifer Kavanagh, studiuese në institutin Defense Priorities, vlerësoi se një tërheqje më e gjerë amerikane do të krijonte boshllëqe të vështira për t’u mbuluar nga aleatët europianë.
Sipas saj, vështirësitë kryesore do të lidheshin me luftën elektronike, mbrojtjen ajrore, mbledhjen e informacionit dhe zbulimin, furnizimin e avionëve me karburant në ajër dhe disa kapacitete logjistike.
Megjithatë, jo të gjithë aleatët ndajnë të njëjtin vlerësim për rrezikun. Ministri i Mbrojtjes i Malit të Zi, Dragan Krapoviç, kujtoi se parashikimet për largimin e SHBA-së nga NATO nuk janë realizuar dhe theksoi rolin e Kongresit në vendimet për praninë ushtarake në Europë.
NATO dhe Departamenti amerikan i Mbrojtjes nuk iu përgjigjën kërkesave të POLITICO-s për koment.
