Andy Burnham po i afrohet 100 ditëve të para si kryeministër britanik me një klimë më optimiste brenda Partisë Laburiste. Deputetët vlerësojnë komunikimin më të hapur, tolerimin e mendimeve ndryshe dhe rikthimin e mbështetjes në sondazhe, por paralajmërojnë se vendimet e vështira ekonomike mund ta vënë shpejt në provë këtë besim.
Sipas intervistave të POLITICO-s me një duzinë parlamentarësh, marrëdhëniet mes qeverisë dhe grupit laburist janë përmirësuar pas largimit të Keir Starmerit, i cili humbi mbështetjen pas rezultateve të dobëta në zgjedhjet lokale.
Një nga ndryshimet kryesore, sipas deputetëve, është hapësira për të kundërshtuar vendimet e qeverisë pa u përballur menjëherë me masa disiplinore.
Deputeti Simon Opher tha se Burnham u ka bërë të qartë kolegëve se mospajtimi është i pranueshëm, për sa kohë diskutohet me të.
“Mund të tingëllojë çuditshëm, por ky është një ndryshim i jashtëzakonshëm nga ajo që kishim më parë”, deklaroi ai, duke përshkruar një “klimë të lehtë frike” në fillimet e mandatit të tij parlamentar.
Deputetja Kim Johnson solli si shembull vendimin e saj për të abstenuar ndaj projektligjit për gjykatat, pasi mendonte se ai dobësonte të drejtën për gjykim me juri. Ajo tha se nuk ishte ndëshkuar për këtë qëndrim.
Kjo qasje dallon nga përplasja gjatë drejtimit të Starmerit, kur disa deputetë u pezulluan nga grupi parlamentar pasi votuan për heqjen e kufizimit të ndihmës sociale për familjet me më shumë se dy fëmijë. Qeveria ndryshoi më vonë qëndrim për atë politikë.
Megjithatë, disa parlamentarë vërejnë se toleranca e Burnhamit ende nuk është provuar në kushtet e një krize të fortë politike. Një pjesë e muajve të parë të qeverisjes së tij përkoi me pushimet parlamentare.
Përmirësim raportohet edhe në kontaktet me Downing Street. Deputetët thonë se ministrat janë më të disponueshëm, drejtuesit e disiplinës parlamentare komunikojnë rregullisht me ta dhe vetë kryeministri merr pjesë në takime me grupe të ndryshme laburiste.
“Kam pasur më shumë takime me zyrën e kryeministrit në këta tre muaj sesa gjatë gjithë administratës së mëparshme”, tha deputeti Alex Sobel.
Kryetari i Komisionit për Sigurinë Energjetike, Bill Esterson, vlerësoi gjithashtu konsultimet e vazhdueshme me drejtuesit e komisioneve dhe grupin parlamentar.
Deputetët i atribuojnë Burnhamit edhe aftësi më të mira politike dhe komunikimi, veçanërisht në shpjegimin e vendimeve që kërkojnë kompromise të vështira.
Optimizmi është ushqyer edhe nga sondazhet që tregojnë se laburistët kanë rimarrë epërsinë ndaj Reform UK.
“Njerëzit kanë ndjenja pozitive ndaj Andyt, dhe kjo është gjysma e betejës. Mendoj se u besojnë qëllimeve të tij të mira”, tha një deputet.
Por testi i parë i madh pritet të vijë të mërkurën, me paraqitjen e buxhetit. Deputetët e krahut të majtë kërkojnë që zotimet e kryeministrit të shoqërohen me masa që mbrojnë familjet me të ardhura të ulëta dhe kërkojnë kontribut më të madh nga ata që kanë më shumë pasuri.
Një parlamentar paralajmëroi kundërshtime nëse qeveria merr para nga qytetarët në vështirësi pa kërkuar më shumë nga të pasurit. Mes pritshmërive janë konfirmimi i një takse për bankat ose masa mbi pasurinë.
Reforma e ndihmës sociale është një tjetër pikë e ndjeshme. Një raport i ish-ministrit Alan Milburn për të rinjtë që nuk janë në arsim, punë apo trajnim pritet të publikohet së shpejti. Deputetët thonë se këtë herë konsultimet kanë qenë më të mira, por përmbajtja e propozimeve mbetet vendimtare.
Edhe marrëdhëniet me Bashkimin Evropian mund të rihapin përçarjet e Brexit-it. Deklarata e Burnhamit se një program i ardhshëm laburist mund të përfshijë referendum për anëtarësimin në BE ka shkaktuar shqetësim te disa kolegë.
Ata argumentojnë se afrimi me Evropën ka mbështetje, por rikthimi në debat për anëtarësimin mund të largojë vëmendjen nga shërbimet publike dhe rritja ekonomike.
Në energjetikë, miratimi i shfrytëzimit të vendburimit të gazit Jackdaw ka nxitur kundërshtime brenda partisë, ndërsa një vendim për projektin më të madh Rosebank ende pritet.
Deputetë të majtë i kanë kërkuar ministres së Energjisë, Miatta Fahnbulleh, të refuzojë licencat për shkak të ndikimit klimatik. Sobel ka argumentuar se projektet nuk do të ndryshojnë çmimet globale dhe mund të dërgojnë sinjale kontradiktore për investimet në energjinë e rinovueshme.
Për Burnhamin, ruajtja e mbështetjes brenda partisë do të varet tashmë nga mënyra se si do t’i përkthejë marrëdhëniet më të mira me deputetët në vendime konkrete për ekonominë, mirëqenien dhe energjinë.
