Presidenti Emmanuel Macron premtoi se “do të sigurohet transparencë e plotë”, ndërsa iu drejtua kombit të dielën, pas një fundjave me trazira të mëdha në mbarë Francën.
Të shtunën, qindra mijëra protestues dolën në rrugë në të gjithë vendin; studentët iu bashkuan sindikatave dhe qytetarëve të tjerë për të protestuar kundër kostos së jetesës. Ndonëse protestat ishin kryesisht paqësore, pamjet e kaosit – përfshirë djegien e ndërtesave publike, plaçkitjen e dyqaneve dhe përleshjet me policinë e rendit – shkaktuan dënim të gjerë, si brenda Francës ashtu edhe jashtë saj.
“Ata që shkatërruan duhet të paguajnë; ata që plaçkitën duhet të dëmshpërblejnë,” tha Macron.
Qeveria franceze është akuzuar për keqmenaxhim dhe nënvlerësim të protestave, ndërsa si nga e majta ashtu edhe nga e djathta ekstreme janë dëgjuar thirrje për dorëheqjen e Ministrit të Brendshëm, Laurent Nuñez.
Sipas shifrave më të fundit nga Ministria e Brendshme franceze, rreth 2,000 persona janë arrestuar gjatë trazirave. Policia, zjarrfikësit dhe demonstruesit pësuan lëndime ndërsa situata përshkallëzohej.
Serge Papin, ministri francez përgjegjës për bizneset e vogla, do të takohet nesër me përfaqësues të kompanive në Ministrinë e Ekonomisë, për të vlerësuar dëmet dhe për të propozuar ndihmë për bizneset e prekura.
Macron deklaroi se pret “përgjigje të qarta” se përse protestat u shndërruan në të dhunshme. Presidenti francez akuzoi “elementë destabilizues nga grupe të shkëputura të së majtës ekstreme, të shoqëruar nga një numër i madh kriminelësh”, se janë përfshirë në një “dhunë të pakontrolluar”.
Ndërsa kanë mbetur gjashtë muaj deri në zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm në Francë, ngjarjet e së shtunës morën shpejt një dimension politik.
Kryeministri Sébastien Lecornu akuzoi gjithashtu “të majtën ekstreme” për nxitjen e dhunës, duke pretenduar se lëvizja “Franca e Papërkulur” (France Unbowed) dhe kandidati i saj presidencial, Jean-Luc Mélenchon, kanë luajtur një “rol të rëndësishëm” brenda një “rrjeti të së majtës ekstreme” që qëndron pas trazirave.
Mélenchon, së bashku me përfaqësues të krahut të majtë nga disa parti të tjera, iu bashkua protestave të së shtunës dhe inkurajoi mbështetësit e tij të merrnin pjesë, ndonëse e dënoi plaçkitjen dhe dhunën. Ai u shpreh se akuzat se ai mban përgjegjësi për kaosin synojnë të dobësojnë kandidaturën e tij presidenciale, dhe akuzoi Macronin se “e ka lënë situatën të përkeqësohet” pa ofruar zgjidhje për të zbutur zemërimin. Aktualisht, Mélenchon ndodhet në një garë të ngushtë me kandidatin e qendrës së majtë, Raphaël Glucksmann, dhe atë të qendrës së djathtë, Edouard Philippe, për të siguruar vendin e dytë – pas Marine Le Pen-it të ekstremit të djathtë, e cila kryeson sondazhet – në zgjedhjet e vitit të ardhshëm. Nëse asnjë kandidat nuk arrin të sigurojë shumicën e votave në raundin e parë, dy kandidatët më të votuar kalojnë në një raund të dytë.
“Në lojë janë gjithashtu imazhi i Francës, besueshmëria e saj dhe ndikimi i saj në mbarë botën,” deklaroi Philippe përpara prononcimit të Macron-it. “Këto pamje dhune sjellin pasoja që shtrihen shumë përtej kufijve tanë.”
Le Pen dhe partia e saj e ekstremit të djathtë, “Tubimi Kombëtar” (Rassemblement National), i kanë përdorur këto pamje dhune për t’u paraqitur si forca që përfaqëson një “Francë të qetësuar”. “Tubimi Kombëtar” e akuzoi Macron-in dhe qeverinë e tij se janë “partia e kaosit”, ndërsa lëvizjen “Francë e Papërkulur” (La France Insoumise) të Mélenchon-it e akuzoi se po “legjitimon dhunën”.
Protestuesit kishin “kërkesa sociale legjitime”, u shpreh Le Pen. “Populli francez është ngopur duke u gjendur i bllokuar mes masave shtrënguese dhe taksave të rënda të qeverisë, nga njëra anë, dhe aktivistëve që nxisin kryengritje, nga ana tjetër.”
Ndërkohë që në SHBA po afrohen zgjedhjet e mesmandatit më 3 nëntor, Presidenti Donald Trump e shfrytëzoi këtë dhunë për të fajësuar emigracionin. “Franca po digjet! Emigracioni i njerëzve nga një botë krejtësisht tjetër, njerëz që mbajnë urrejtje në zemrat e tyre, e ka shkatërruar atë vend që dikur ishte i madh,” shkroi Trump të dielën pasdite në platformën e tij, “Truth Social”.
