Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis e vendosi çështjen e Qipros dhe marrëdhëniet me Turqinë në qendër të fjalimit të tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, duke deklaruar se Athina kërkon dialog me Ankaranë, por vetëm mbi bazën e së drejtës ndërkombëtare.
Duke folur në Nju Jork, Mitsotakis e cilësoi çështjen e pazgjidhur të Qipros si një “plagë të hapur” në Mesdheun Lindor dhe një provë për vetë besueshmërinë e Kombeve të Bashkuara.
“Për Kombet e Bashkuara, Qiproja mbetet një test i besueshmërisë së tyre, i aftësisë për të zbatuar rezolutat e veta dhe parimet e Kartës”, deklaroi kryeministri grek.
Ai kujtoi se kanë kaluar 52 vjet nga ndërhyrja ushtarake turke në Qipro, të cilën Athina e konsideron pushtim dhe shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Mitsotakis shprehu mbështetjen e plotë të Greqisë për përpjekjet e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, António Guterres, për krijimin e kushteve që do të mundësonin rifillimin e negociatave për zgjidhjen e çështjes qipriote.
Synimi i Athinës, tha ai, mbetet ribashkimi i ishullit në përputhje me rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Mesazh Ankarasë: Jemi të destinuar të jetojmë krah për krah
Një pjesë e rëndësishme e fjalimit iu kushtua drejtpërdrejt marrëdhënieve greko-turke.
Mitsotakis pranoi se gjatë tre viteve të fundit Athina dhe Ankaraja kanë bërë përpjekje për të përmirësuar marrëdhëniet, për të rindërtuar besimin dhe për të mbajtur të hapura kanalet e komunikimit.
“Ne nuk mund ta ndryshojmë gjeografinë tonë. Jemi të destinuar të jetojmë krah për krah”, tha ai.
Por kryeministri grek vendosi edhe kufijtë e dialogut.
Sipas tij, Konventa e OKB-së për të Drejtën e Detit, UNCLOS, përbën kuadrin institucional për zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjes që Athina njeh me Turqinë për delimitimin e shelfit kontinental dhe Zonës Ekskluzive Ekonomike.
“Dialogu është thelbësor për paqen dhe prosperitetin, por dialogu kuptimplotë nuk mund të bashkëjetojë me veprime të njëanshme që sfidojnë rendin juridik ndërkombëtar”, deklaroi Mitsotakis.
Ai shtoi se përparimi nuk mund të arrihet as nën “kërcënime për luftë” në përgjigje të ushtrimit të të drejtave që Greqia i konsideron të ligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare.
Ukraina, Lindja e Mesme dhe Inteligjenca Artificiale
Kryeministri grek u ndal gjithashtu te lufta në Ukrainë, duke përsëritur mbështetjen e Athinës për Kievin dhe duke kërkuar që diplomacia të çojë drejt një armëpushimi dhe një paqeje të qëndrueshme të bazuar në Kartën e OKB-së.
Sipas tij, Ukraina duhet të ketë një rol vendimtar në përcaktimin e së ardhmes së saj, ndërsa Europa duhet të jetë pjesë e negociatave për përfundimin e luftës.
Mitsotakis foli edhe për zhvillimet në Lindjen e Mesme, Gazën dhe sigurinë detare, duke paraqitur Greqinë si një urë lidhëse mes Europës, Mesdheut Lindor dhe Lindjes së Mesme.
Një tjetër pjesë e fjalimit iu kushtua Inteligjencës Artificiale. Kryeministri grek paralajmëroi se zhvillimi i teknologjisë kërkon rregulla dhe bashkëpunim ndërkombëtar, duke argumentuar se vetëm vetërregullimi vullnetar i kompanive nuk është i mjaftueshëm.
Megjithatë, mesazhi më i drejtpërdrejtë politik nga Nju Jorku ishte ai për Turqinë: Athina dëshiron vazhdimin e dialogut, por këmbëngul se ai duhet të zhvillohet pa kërcënime dhe mbi bazën e së drejtës ndërkombëtare.
