Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka paralajmëruar kundër shkurtimeve të mëdha në buxhetin e ardhshëm shtatëvjeçar të Bashkimit Evropian, duke argumentuar se ato do të cenonin prioritetet strategjike të Unionit, përfshirë konkurrueshmërinë dhe autonominë energjetike.
Duke folur të martën në Parlamentin Evropian në Strasburg, von der Leyen tha se reduktime të thella në kuadrin financiar 2028–2034 do të preknin fusha për të cilat vendet e BE-së kanë rënë tashmë dakord se kërkojnë më shumë investime.
“Do të doja të paralajmëroja kundër shkurtimeve të mëdha. Ato do të rrezikonin të godisnin thellë prioritetet kritike për të cilat kemi rënë dakord së bashku”, tha presidentja e Komisionit.
Komisioni Evropian ka propozuar një buxhet prej afro 2 trilionë eurosh për periudhën 2028–2034, ekuivalent me rreth 1.26% të të ardhurave kombëtare bruto të BE-së. Sipas Brukselit, fondet synojnë të financojnë ndër të tjera konkurrueshmërinë, mbrojtjen, sigurinë, tranzicionin energjetik, bujqësinë dhe kohezionin rajonal.
Mesazhi i von der Leyen vjen në një moment kur Gjermania dhe disa vende të Evropës Veriore po kërkojnë reduktime të konsiderueshme të propozimit të Komisionit. Kancelari gjerman Friedrich Merz ka kërkuar shkurtimin e projektbuxhetit me qindra miliarda euro, duke argumentuar se kontributet kombëtare nuk mund të vazhdojnë të rriten.
Nga ana tjetër, 17 vende të BE-së, mes tyre Italia, Spanja, Polonia, Greqia dhe Rumania, kanë dalë kundër reduktimeve në fondet për bujqësinë dhe politikën e kohezionit. Ato kërkojnë që subvencionet për fermerët dhe financimet për zhvillimin rajonal të mbeten në qendër të buxhetit të ardhshëm.
Von der Leyen kërkoi gjithashtu miratimin e një pakete të re të të ashtuquajturave “burime të veta” të BE-së, që do të krijonin të ardhura të drejtpërdrejta për buxhetin evropian dhe do të reduktonin presionin mbi kontributet kombëtare. Komisioni ka propozuar pesë burime të reja, përfshirë të ardhura nga sistemi i tregtimit të emetimeve, mekanizmi i karbonit në kufi, mbetjet elektronike, akciza e duhanit dhe kontributet nga kompanitë e mëdha.
Debati po hyn në një fazë vendimtare, pasi presidenca irlandeze e Këshillit të BE-së pritet të paraqesë një dokument të ri negociues me shifra të përditësuara. Qeveritë synojnë arritjen e një marrëveshjeje politike deri në fund të vitit.
Për miratimin përfundimtar të kuadrit financiar shumëvjeçar kërkohet unanimiteti i shteteve anëtare dhe pëlqimi i Parlamentit Evropian, duke e bërë kompromisin mes vendeve që kërkojnë kursime dhe atyre që mbrojnë fondet tradicionale një nga sfidat kryesore të negociatave.
