Qeveria izraelite miraton njohjen e gjenocidit armen, Turqia reagon ashpër

Qeveria e Izraelit miratoi njëzëri propozimin për të njohur si gjenocid masakrat ndaj armenëve të kryera nga Perandoria Osmane gjatë Luftës së Parë Botërore, në një vendim me peshë të madhe politike që pasqyron përkeqësimin e marrëdhënieve mes Izraelit dhe Turqisë.

Propozimi, i cili duhet të marrë ende miratimin e parlamentit izraelit (Knesset), shënon një ndryshim të rëndësishëm në qëndrimin historik të Izraelit, që për dekada kishte shmangur njohjen zyrtare për të mos dëmtuar marrëdhëniet me Ankaranë.

Historianët vlerësojnë se deri në 1.5 milionë armenë u vranë nga autoritetet osmane gjatë viteve 1915-1917, ngjarje që shumë studiues e konsiderojnë gjenocidin e parë të shekullit XX. Turqia e kundërshton këtë cilësim, duke argumentuar se viktimat humbën jetën në rrethana lufte civile dhe trazirash dhe se shifrat janë të ekzagjeruara.

Ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Saar, i cili paraqiti propozimin, deklaroi se pavarësisht dokumentacionit të gjerë historik, gjenocidi armen vazhdon të jetë objekt i një fushate mohimi dhe minimizimi.

“Nuk është kurrë vonë për të bërë atë që është e drejtë”, u shpreh Saar, duke e cilësuar vendimin një detyrim moral dhe historik.

Sipas tij, 32 shtete, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Sirinë dhe Libanin, e kanë njohur tashmë zyrtarisht gjenocidin armen.

Turqia reagoi menjëherë, duke e cilësuar vendimin një hap të motivuar politikisht, që synon të largojë vëmendjen nga akuzat ndërkombëtare ndaj Izraelit për luftën në Gaza.

Në një deklaratë, Ministria e Jashtme turke akuzoi qeverinë izraelite se po përpiqet të mbulojë “krimet e saj”, duke iu referuar procesit në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë për akuzat për gjenocid në Gaza, si dhe urdhërarresteve të lëshuara nga Gjykata Penale Ndërkombëtare ndaj kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe zyrtarëve të tjerë izraelitë.

Marrëdhëniet mes Izraelit dhe Turqisë janë përkeqësuar ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit, veçanërisht pas konflikteve në Gaza, Liban dhe Iran.

Izraeli vijon të përballet me akuza ndërkombëtare, përfshirë nga Kombet e Bashkuara, se ofensiva e tij në Gaza përbën gjenocid, akuza që shteti hebre i ka mohuar vazhdimisht.

Së fundmi, një grup ekspertësh të pavarur të autorizuar nga OKB-ja akuzoi Izraelin për sulme të qëllimshme ndaj fëmijëve në Gaza dhe përsëriti akuzat për gjenocid, ndërsa autoritetet izraelite e hodhën poshtë raportin, duke e cilësuar atë “të pavërtetë dhe shpifës”.