Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nausėda, ka paralajmëruar se Rusia do të vijojë provokimet dhe sulmet hibride ndaj vendeve të NATO-s, megjithëse aktualisht nuk e konsideron të mundshëm një sulm ushtarak konvencional në shkallë të gjerë kundër territorit të Aleancës.
Në një intervistë për gazetën gjermane WELT, Nausėda deklaroi se Moska nuk ka kapacitetet e nevojshme për të ndërmarrë operacione të mëdha ushtarake kundër NATO-s, pasi një pjesë e konsiderueshme e burimeve të saj mbeten të angazhuara në luftën në Ukrainë.
“Nuk mendoj se Rusia është aktualisht e gatshme për operacione në shkallë të gjerë. Burimet e saj janë të përqendruara në fushëbetejën ukrainase dhe Rusia nuk po arrin sukses atje”, u shpreh presidenti lituanez.
Megjithatë, ai paralajmëroi se presidenti rus Vladimir Putin po përpiqet të testojë reagimin e vendeve anëtare të NATO-s, duke iu afruar gjithnjë e më shumë kufijve që mund të aktivizojnë mekanizmat e mbrojtjes kolektive.
“Putini po na teston dhe po i afrohet gjithnjë e më shumë Nenit 5, angazhimit të NATO-s për mbrojtjen kolektive”, deklaroi Nausėda.
Sipas tij, Rusia synon të vlerësojë mënyrën se si Aleanca reagon ndaj kërcënimeve hibride, të cilat mund të përfshijnë shkelje të hapësirës ajrore nga dronët, sulme kibernetike, zjarrvënie dhe akte të tjera sabotimi.
Presidenti lituanez theksoi se këto veprime nuk kufizohen vetëm në krahun lindor të NATO-s, por mund të prekin edhe vende të tjera evropiane, përfshirë Gjermaninë dhe Danimarkën.
Sipas Nausėdës, qëllimi i Moskës është të testojë vendosmërinë dhe unitetin e vendeve aleate, veçanërisht gatishmërinë e tyre për të reaguar bashkërisht në rast të kapërcimit të vijave të kuqe të sigurisë.
Neni 5 i Traktatit të Atlantikut të Veriut parashikon që një sulm i armatosur ndaj një vendi anëtar konsiderohet sulm ndaj të gjithë anëtarëve të Aleancës, duke aktivizuar detyrimin për ndihmë kolektive.
Nausėda: Nuk pres negociata serioze për Ukrainën përpara vitit 2027
Duke u ndalur te perspektiva e përfundimit të luftës në Ukrainë, presidenti lituanez u shpreh skeptik për mundësinë e nisjes së negociatave serioze të paqes gjatë muajve të ardhshëm.
Sipas tij, Moska nuk po tregon gatishmëri reale për një zgjidhje diplomatike dhe pritet të përdorë muajt e dimrit për të vijuar presionin ushtarak ndaj Ukrainës, përfshirë sulmet ajrore ndaj qyteteve.
“Rusët vetëm do të pretendojnë se po negociojnë. Unë nuk u besoj”, deklaroi Nausėda.
Ai argumentoi se Rusia mund të paraqesë kërkesa që Ukraina nuk mund t’i pranojë, duke e vështirësuar arritjen e një marrëveshjeje.
Presidenti lituanez vlerësoi se, nëse Ukraina arrin të përballojë presionin ushtarak gjatë dimrit, mundësitë për negociata më serioze mund të përmirësohen gjatë vitit 2027.
“Nëse Ukraina e kalon këtë dimër, dhe jam i bindur se do ta kalojë, mundësitë për bisedime serioze do të përmirësohen në vitin 2027. Nuk i pres më herët”, u shpreh ai.
Deklaratat e Nausėdës vijnë në një kohë kur siguria në Evropë dhe përballimi i kërcënimeve hibride mbeten ndër çështjet kryesore të diskutimeve brenda NATO-s.
Lituania, si një nga vendet anëtare të Aleancës në kufirin e saj lindor, ka mbajtur vazhdimisht një qëndrim të fortë në mbështetje të Ukrainës dhe në favor të forcimit të kapaciteteve mbrojtëse evropiane.
