Vendet europiane kanë kundërshtuar marrëveshjen e presidentit amerikan Donald Trump me Rusinë për furnizimin me naftë dizel, duke paralajmëruar se lehtësimi i sanksioneve ndaj Moskës rrezikon të dobësojë presionin ndërkombëtar për përfundimin e luftës në Ukrainë.
Trump njoftoi gjatë fundjavës se Rusia do të furnizojë menjëherë tregun amerikan dhe atë ndërkombëtar me mbi 300 mijë tonë naftë dizel, ndërsa dërgesa të tjera janë parashikuar gjatë muajve në vijim.
Marrëveshja vjen në një periudhë kur administrata amerikane po përballet me shqetësime për rritjen e çmimeve të karburanteve, në prag të zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA.
Megjithatë, vendimi ka shkaktuar reagime kritike në Bashkimin Europian, ku ministrat e Jashtëm kanë riafirmuar angazhimin për të vijuar sanksionet ndaj Rusisë dhe mbështetjen për Ukrainën.
BE: Presioni ndaj Rusisë duhet të vazhdojë
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, i bëri thirrje Uashingtonit të shtojë presionin ekonomik ndaj Moskës, në vend që të lehtësojë kufizimet mbi eksportet ruse të energjisë.
“Rusia e nisi këtë luftë. Nuk duhet ta harrojmë”, deklaroi Kallas, duke theksuar se sanksionet mbeten një nga instrumentet kryesore për të ushtruar presion ndaj Kremlinit.
Ministri i Jashtëm i Lituanisë, Kęstutis Budrys, kritikoi marrëveshjen, duke argumentuar se ajo nuk ndihmon as në uljen e çmimeve të produkteve të naftës dhe as në ruajtjen e unitetit transatlantik.
Edhe ministrja e Jashtme irlandeze, Helen McEntee, e cilësoi zhvillimin shqetësues, ndërsa përfaqësues të Gjermanisë paralajmëruan se të ardhurat nga energjia ruse mund të përdoren për financimin e luftës kundër Ukrainës.
Britania e Madhe bëri të ditur se nuk ka ndërmend të ndjekë shembullin amerikan dhe se do të vijojë të ushtrojë presion ekonomik ndaj Moskës.
Zelensky kundërshton marrëveshjen dhe armëpushimin e paralajmëruar
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky shprehu dyshime mbi ndikimin real të marrëveshjes në tregun ndërkombëtar të karburanteve.
Duke folur në Forumin e Sigurisë në Varshavë, ai argumentoi se sasia prej 300 mijë tonësh naftë dizel është e vogël krahasuar me konsumin global dhe se vendimi mund të ketë arsye të tjera përtej uljes së çmimeve.
“Pse Amerika nuk lidh atëherë një marrëveshje për naftë dizel me Ukrainën?”, u shpreh Zelensky.
Presidenti ukrainas deklaroi gjithashtu se Kievi nuk ishte informuar paraprakisht për njoftimin e Trump se Rusia dhe Ukraina kishin rënë dakord për një armëpushim në sektorin energjetik.
“Jo, nuk dinim asgjë për këtë. Edhe ne e mësuam nga mediat”, tha ai.
Pavarësisht njoftimit të presidentit amerikan, sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike ukrainase kanë vijuar, duke shkaktuar ndërprerje të furnizimit me energji elektrike.
Europa përgatitet për një tjetër dimër të vështirë në Ukrainë
Zyrtarët europianë kanë paralajmëruar se infrastruktura energjetike e Ukrainës mbetet veçanërisht e cenueshme përpara dimrit të pestë që nga nisja e pushtimit rus në shkurt të vitit 2022.
Kallas theksoi se një armëpushim i kufizuar vetëm te rafineritë e naftës mund të favorizojë Rusinë, nëse nuk përfshin edhe ndalimin e sulmeve ndaj centraleve dhe rrjetit energjetik ukrainas.
Çështja e mbështetjes financiare për Kievin pritet të diskutohet edhe në takimin e ardhshëm të udhëheqësve të Bashkimit Europian në Bruksel.
Sipas vlerësimeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar, Ukraina mund të përballet vitin e ardhshëm me një mungesë financimi prej 30 deri në 35 miliardë dollarësh.
Ndërsa Uashingtoni synon të ndikojë në çmimet e karburanteve përmes furnizimeve ruse, vendet europiane këmbëngulin se izolimi ekonomik i Moskës dhe mbështetja për Ukrainën duhet të vazhdojnë.
