Ngushtica e Hormuzit vazhdon të mbetet një nga pikat më të dobëta të furnizimit global me gaz të lëngshëm natyror, LNG, ndërsa gjashtë muaj pas bllokadës Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po përdorin zgjidhje emergjente për të mbajtur në lëvizje një pjesë të eksporteve.
Flukset e LNG-së nga Gjiri mbeten shumë poshtë niveleve të regjistruara përpara konfliktit, ndërsa eksportuesit po përdorin edhe transferimin e ngarkesave nga një anije në tjetrën për të kapërcyer problemet e transportit.
Tre ngarkesa LNG janë transferuar së fundmi përmes operacioneve të njohura si “ship-to-ship”, STS, pranë brigjeve të Omanit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe. Gazi është zhvendosur nga një anije në një tjetër përpara se të vazhdonte drejt blerësve në Azi.
Kjo metodë përdoret kryesisht kur anijet nuk janë në gjendje të përfundojnë normalisht udhëtimin e tyre, por është një zgjidhje e kushtueshme dhe teknikisht komplekse.
Ndryshe nga nafta, LNG-ja duhet të mbahet në temperatura rreth minus 162 gradë Celsius. Transferimi kërkon pajisje të posaçme kriogjenike, rimorkiatorë, masa të shtuara sigurie dhe personel të specializuar.
Një operacion i vetëm mund të zgjasë deri në 35 orë dhe të shtojë më shumë se 1 milion dollarë në kostot e transportit. Mbajtja e LNG-së në bord për periudha të gjata krijon gjithashtu rrezikun e humbjeve nga avullimi i gazit dhe bllokon kapacitetin e anijeve.
Për këtë arsye, transferimet nga një anije në tjetrën nuk janë praktikë e zakonshme në tregtinë globale të LNG-së dhe përdoren kryesisht si zgjidhje emergjente.
Situata është veçanërisht problematike për Katarin. Kompleksi industrial Ras Laffan është një nga qendrat më të mëdha të prodhimit dhe eksportit të LNG-së në botë dhe, përpara konfliktit, prej tij niseshin rreth 140 deri në 150 ngarkesa në muaj.
Pothuajse i gjithë gazi i eksportuar nga Katari duhet të kalojë përmes Ngushticës së Hormuzit për të mbërritur në tregjet ndërkombëtare. Ndryshe nga nafta, për LNG-në nuk ekziston aktualisht një rrugë alternative me kapacitet të mjaftueshëm për të zëvendësuar transportin përmes ngushticës.
Pasojat reflektohen drejtpërdrejt në eksportet. Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, dërgesat e LNG-së nga Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe ranë me rreth 35 miliardë metra kub nga marsi deri në qershor, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Vetëm Katari realizoi 18 ngarkesa LNG gjatë gjashtë muajve të parë të konfliktit, kundrejt 509 ngarkesave në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, duke shënuar një rënie prej rreth 96%.
Goditja ka qenë e fortë edhe financiarisht. Humbjet e Katarit nga shitjet e gazit gjatë kësaj periudhe vlerësohen në rreth 24 miliardë dollarë. QatarEnergy ka shpallur forcë madhore për disa dërgesa, ndërsa anulimet mund të vazhdojnë edhe gjatë muajve të ardhshëm.
Megjithatë, rënia drastike e furnizimeve nga Gjiri është kompensuar pjesërisht nga prodhues të tjerë. Sipas IEA-së, prodhimi i LNG-së jashtë Gjirit u rrit me pothuajse 18%, ose rreth 27 miliardë metra kub, gjatë periudhës mars-qershor.
Amerika e Veriut dhe Afrika ishin mes rajoneve që rritën furnizimet, të ndihmuara nga hyrja në funksion e projekteve të reja dhe shfrytëzimi më i madh i kapaciteteve ekzistuese.
Rritja ka kompensuar rreth tre të katërtat e rënies së eksporteve nga Katari dhe Emiratet, por nuk ka qenë e mjaftueshme për të eliminuar presionin në treg. Çmimet e gazit vazhdojnë të qëndrojnë mbi nivelet e regjistruara përpara konfliktit.
Në qendër të problemit mbetet Ngushtica e Hormuzit, një prej arterieve më të rëndësishme energjetike në botë, përmes së cilës zakonisht kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit global.
Emiratet e Bashkuara Arabe mund të anashkalojnë Hormuzin për një pjesë të eksporteve të naftës përmes tubacionit drejt Fujairahut. Për LNG-në, megjithatë, nuk ekziston një infrastrukturë e ngjashme që mund të zëvendësojë në shkallë të gjerë transportin detar.
Paralelisht po zhvillohen edhe përpjekje diplomatike për të rikthyer të paktën pjesërisht lirinë e lundrimit. Katari dhe Irani kanë diskutuar mundësinë e krijimit të një korridori të përkohshëm transporti dhe pastrimin e mundshëm të minave në rrugën ujore.
Nëse trafiku normal përmes Hormuzit nuk rikthehet, presioni mbi eksportuesit e Gjirit pritet të vazhdojë. Për Katarin, sfida është veçanërisht e madhe, pasi ekonomia e vendit dhe pozicioni i tij si një prej furnizuesve kryesorë të LNG-së në botë varen në masë të konsiderueshme nga aftësia për ta transportuar gazin drejt tregjeve ndërkombëtare.
