Komisioni Evropian po shqyrton mundësinë që një pjesë e të ardhurave nga taksimi minimal global i kompanive shumëkombëshe të përdoret për financimin e buxhetit të ardhshëm shtatëvjeçar të BE-së, sipas katër diplomatëve evropianë të cituar nga POLITICO.
Ideja synon të zhbllokojë negociatat për burimet e reja të të ardhurave të Unionit, një nga çështjet më të debatueshme në diskutimet për buxhetin. Propozimi më i fundit e përcakton vlerën e tij në 1,82 trilionë euro.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, po u kërkon vendeve anëtare të bien dakord për të ardhura të përbashkëta, me qëllim uljen e barrës së kontributeve kombëtare. Ai synon një marrëveshje mes udhëheqësve deri në fund të vitit, përpara se zgjedhjet në Poloni, Francë dhe Itali të ndërlikojnë negociatat.
Pas më shumë se një viti diskutimesh, qeveritë mbeten të ndara për pesë propozime që, sipas vlerësimit të Komisionit, mund të sigurojnë rreth 65 miliardë euro në vit.
Kundërshtimet më të forta janë përqendruar te propozimi CORE, i cili parashikon një pagesë fikse për kompanitë me të ardhura vjetore mbi 100 milionë euro. Kjo alternativë është veçanërisht e kundërshtuar në Gjermani.
Sipas dy diplomatëve, presidenti francez Emmanuel Macron mbështeti gjatë samitit të tetorit idenë që një pjesë e të ardhurave nga taksimi i shumëkombësheve të kalojë në buxhetin evropian.
Mbështetësit argumentojnë se kjo zgjidhje mund të jetë politikisht më e pranueshme, sepse mbështetet te fitimet e kompanive dhe jo te të ardhurat e tyre.
“Tatimi mbi të ardhurat e korporatave lidhet me taksimin e kompanive sipas fitimprurjes së tyre. CORE nuk e bën këtë”, tha Pascal Saint-Amans, ish-zyrtar i OECD-së dhe një nga hartuesit e marrëveshjes globale.
Marrëveshja e OECD-së e vitit 2021 parashikon një normë minimale efektive tatimore prej 15% për grupet e mëdha shumëkombëshe me xhiro vjetore mbi 750 milionë euro. Synimi është të kufizohet konkurrenca mes shteteve për të tërhequr kompanitë përmes normave gjithnjë e më të ulëta.
Në kuadër të këtij mekanizmi, zbatohet një tatim plotësues për të arritur nivelin minimal. Aktualisht, të ardhurat përfundojnë në buxhetet kombëtare, ndërsa alternativa në diskutim do të transferonte një pjesë të tyre te BE-ja.
Sipas raportimit, Shtetet e Bashkuara kanë siguruar një përjashtim nga rregullat, pasi sistemi i tyre kombëtar u konsiderua i barasvlershëm me kuadrin e OECD-së.
Kalimi i një pjese të të ardhurave në buxhetin evropian mund të prekë veçanërisht vende si Irlanda dhe Holanda, që përfitojnë shuma të konsiderueshme nga tatimi plotësues. Sipas Bloomberg, Holanda mblodhi 449 milionë euro gjatë vitit 2026 nga deklarimet e lidhura me taksën minimale globale.
Ekipi i Costës dhe Komisioni po e shqyrtojnë këtë mundësi përpara konsultimeve dypalëshe me qeveritë, të cilat nisin javën e ardhshme.
Costa pritet të vlerësojë mbështetjen e vendeve anëtare përpara se të paraqesë propozime të reja për buxhetin dhe burimet e të ardhurave, në prag të samitit të 26–27 nëntorit. Ideja mbetet në fazë diskutimi.
