Partia nacionaliste spanjolle Vox po zgjeron ndikimin e saj përtej kufijve të Spanjës, duke u pozicionuar si një urë lidhëse mes forcave të së djathtës radikale në Evropë, lëvizjeve konservatore në Amerikën Latine dhe aleatëve politikë të presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas një analize të POLITICO, partia e drejtuar nga Santiago Abascal ka ndërtuar gjatë viteve të fundit një rrjet ndërkombëtar bashkëpunimi politik, i cili i ka mundësuar të fitojë një rol më të gjerë sesa pesha e saj elektorale në Spanjë.
E themeluar si forcë politike relativisht e re, Vox hyri për herë të parë në parlamentin spanjoll në vitin 2019. Megjithatë, ajo është shndërruar gradualisht në një aktor të rëndësishëm të së djathtës evropiane, duke zhvilluar marrëdhënie me parti dhe udhëheqës që ndajnë qëndrime të ngjashme për sovranitetin kombëtar, emigracionin dhe rolin e institucioneve të Bashkimit Evropian.
Në prag të zgjedhjeve parlamentare të 29 nëntorit, sondazhet e cituara nga POLITICO tregojnë një rritje të mbështetjes për Vox, duke e vendosur partinë në një pozicion potencialisht të rëndësishëm për negociatat e ardhshme parlamentare.
Një nga instrumentet kryesore të zgjerimit ndërkombëtar të Vox është Fondacioni Disenso, i krijuar në vitin 2020 dhe me seli në Madrid.
Përmes këtij fondacioni, partia ka organizuar konferenca, programe trajnimi dhe takime politike, duke krijuar lidhje me figura të së djathtës në Amerikën Latine, përfshirë presidentin argjentinas Javier Milei dhe politikanin kilian José Antonio Kast.
Një prej nismave kryesore të fondacionit është Foro Madrid, një platformë që bashkon parti, politikanë dhe organizata konservatore nga vende të ndryshme të Amerikës Latine.
Sipas raportimit, Vox ka investuar miliona euro në Fondacionin Disenso gjatë gjashtë viteve të fundit, duke siguruar burime për zhvillimin e kontakteve dhe aktiviteteve ndërkombëtare.
Jorge Martín Frías, eurodeputet i Vox dhe drejtues i fondacionit, e përshkroi këtë bashkëpunim si pjesë të një lëvizjeje më të gjerë politike.
“Nuk bëhet fjalë për të zënë më shumë hapësirë. Kjo është një lëvizje”, deklaroi ai për POLITICO.
Sipas Martín Frías, forcat politike që marrin pjesë në këtë rrjet përballen me sfida të ngjashme dhe synojnë të ndërtojnë marrëdhënie të qëndrueshme bashkëpunimi, pavarësisht dallimeve në interesat kombëtare.
Lidhjet me administratën Trump dhe të djathtën amerikane
Përveç Amerikës Latine, Vox ka zgjeruar kontaktet edhe me qarqet konservatore në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht me figura dhe organizata të lidhura me lëvizjen MAGA të Donald Trump.
Përfaqësues të partisë kanë marrë pjesë në Konferencën e Veprimit Politik Konservator (CPAC) dhe në aktivitete të organizuara nga institucione amerikane të orientuara drejt politikave konservatore, përfshirë Heritage Foundation.
Këto kontakte kanë ndihmuar Vox të zhvillojë një rrjet bashkëpunimi që lidh aktorë politikë nga Evropa dhe të dyja anët e Atlantikut.
Politologu Guillermo Fernández Vázquez, nga Universiteti Carlos III i Madridit, vlerëson se strategjia ndërkombëtare e Vox i ka dhënë partisë një ndikim që tejkalon përfaqësimin e saj parlamentar.
Sipas tij, Vox është shndërruar në një pikë komunikimi ndërmjet së djathtës së re latinoamerikane, së djathtës radikale evropiane dhe lëvizjes politike të lidhur me Trump.
Roli i Vox në politikën evropiane
Në nivel evropian, Santiago Abascal drejton Patriots.eu, familjen politike që përfshin parti si Fidesz e Hungarisë, Tubimi Kombëtar i Francës, Lega e Italisë, Vlaams Belang e Belgjikës dhe Chega e Portugalisë.
Sipas analistëve të cituar nga POLITICO, aftësia e Vox për të bashkëpunuar me forca të ndryshme politike dhe për të ndërtuar marrëdhënie ndërkombëtare ka ndikuar në forcimin e pozicionit të saj brenda këtij grupimi.
Frank Furedi, drejtues i organizatës konservatore Freedom & Sovereignty Initiative Europe, vlerëson se Vox ka arritur të krijojë një profil politik të hapur ndaj bashkëpunimit me forca të tjera.
Ai thekson se përfaqësuesit e partisë spanjolle kanë treguar interes të veçantë për zhvillimet në Amerikën Latine, duke e lidhur bashkëpunimin politik edhe me elemente kulturore dhe historike.
Ndërkohë, ndryshimet në skenën politike hungareze kanë nxitur diskutime mbi riorganizimin e ndikimit brenda së djathtës evropiane.
Megjithatë, përfaqësuesit e Vox kundërshtojnë idenë se partia synon thjesht të marrë rolin e Fidesz, duke argumentuar se objektivi është ndërtimi i një bashkëpunimi më të gjerë ndërmjet forcave politike që mbështesin forcimin e sovranitetit kombëtar.
Martín Frías deklaroi se synimi i këtij bashkëpunimi është ndryshimi i mënyrës së funksionimit të institucioneve evropiane, pa kërkuar domosdoshmërisht shpërbërjen e Bashkimit Evropian.
Një qasje e ngjashme është shprehur edhe nga drejtues të Tubimit Kombëtar francez, të cilët kanë mbështetur ndryshimin e politikave të BE-së nga brenda institucioneve të saj.
Në këtë kontekst, zgjedhjet parlamentare në Spanjë përbëjnë një zhvillim të rëndësishëm për të ardhmen politike të Vox dhe për rolin që partia mund të luajë në bashkëpunimin ndërmjet forcave nacionaliste dhe konservatore në Evropë.
Pavarësisht rezultatit elektoral, rrjeti i marrëdhënieve ndërkombëtare i ndërtuar nga Vox mbetet një element qendror i strategjisë së saj politike, me lidhje që shtrihen nga Brukseli dhe Uashingtoni deri në Amerikën Latine.
