Raporti për Gazën: Hamasi bllokon fazën e dytë të armëpushimit, rrezikohet zbatimi i planit të paqes
Hamasi konsiderohet pengesa kryesore për kalimin në fazën e dytë të armëpushimit në Gaza, sipas raportit të parë të Bordit të Paqes, një nismë e krijuar nga presidenti amerikan Donald Trump për të monitoruar dhe avancuar procesin e paqes në rajon.
Raporti, i cili pritet t’i paraqitet Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, thekson se shkeljet e vazhdueshme të armëpushimit nga palët në konflikt po pengojnë seriozisht zbatimin e plotë të marrëveshjes dhe kalimin në fazën e ardhshme të saj.
Sipas dokumentit, problemi kryesor mbetet qëndrimi i Hamasit, i cili refuzon të pranojë çarmatimin e verifikuar ndërkombëtarisht, të heqë dorë nga kontrolli i detyrueshëm mbi territorin dhe të lejojë një tranzicion real drejt një administrimi civil në Gaza. Këto kushte konsiderohen thelbësore për avancimin e procesit të paqes dhe stabilizimin e situatës në terren.
Raporti pritet të prezantohet nga përfaqësuesi i lartë i nismës për Gazën, Nickolay Mladenov, i cili do të informojë Këshillin e Sigurimit mbi progresin dhe pengesat kryesore të deritanishme.
Dokumenti nënvizon se, megjithëse ekziston një bazë institucionale dhe logjistike për të vijuar me fazën e dytë të planit, vendimet që do të merren nga palët në këtë moment janë vendimtare për ecurinë e mëtejshme të procesit.
Edhe pse armëpushimi hyri në fuqi në muajin tetor, situata në Gaza mbetet e tensionuar dhe e paqëndrueshme. Sulmet izraelite vazhdojnë, ndërsa si ushtria izraelite ashtu edhe Hamasi vazhdojnë të akuzojnë njëri-tjetrin për shkelje të marrëveshjes.
Raporti evidenton se shkeljet ndodhin pothuajse çdo ditë, duke sjellë pasoja të rënda humanitare. Civilët vazhdojnë të jenë viktimat kryesore, me familje që jetojnë në kushte pasigurie dhe me vështirësi të mëdha për të pasur qasje në ndihma humanitare.
Armëpushimi aktual u ndërmjetësua nga administrata Trump në bashkëpunim me Katarin dhe Egjiptin, me synimin për t’i dhënë fund një konflikti dyvjeçar shkatërrimtar në Gaza.
Në muajin janar, Shtetet e Bashkuara shpallën nisjen e fazës së dytë të planit të paqes, e cila parashikon çarmatimin e Hamasit – organizatë që kreu sulmin e 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit – si dhe tërheqjen graduale të forcave izraelite nga territori i Gazës.
Plani përfshin gjithashtu vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizuese, e cila do të ndihmonte në garantimin e sigurisë dhe krijimin e kushteve për rindërtimin e rajonit.
Faza e parë e armëpushimit mundësoi lirimin e pengjeve të fundit të kapura gjatë sulmeve të tetorit 2023, në këmbim të palestinezëve të mbajtur në burgjet izraelite, duke shënuar një hap të rëndësishëm në uljen e tensioneve.
Megjithatë, kalimi në fazën e dytë mbetet i bllokuar prej javësh. Kjo fazë përfshin elementë kyç si çarmatimi i Hamasit dhe tërheqja graduale e ushtrisë izraelite, e cila aktualisht vazhdon të kontrollojë më shumë se gjysmën e territorit të Gazës.
Ndërkohë, vëmendja ndërkombëtare është shpërqendruar pjesërisht nga zhvillimet e tjera në rajon, përfshirë tensionet me Iranin dhe situatën strategjike në Ngushticën e Hormuzit.
Raporti përfundon duke theksuar se çarmatimi i Hamasit është një kusht thelbësor për nisjen e procesit të rindërtimit të Gazës, për të mundësuar një tërheqje të rregullt të forcave izraelite brenda një afati të përcaktuar dhe për të hapur rrugën drejt një zgjidhjeje afatgjatë, që përfshin vetëvendosjen dhe shtetësinë palestineze.
