“Quad” ringjallet me projekte të reja, rriten tensionet me Kinën

Shtetet e Bashkuara, India, Australia dhe Japonia kanë njoftuar një paketë të re bashkëpunimi në fushën detare dhe në sigurimin e mineraleve kritike, duke i dhënë një shtysë të re forumit strategjik Quad, i cili prej kohësh shihet me skepticizëm nga Kina.

Takimi i nivelit të lartë u zhvillua në New Delhi, ku Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, theksoi se katër vendet ndajnë “vlera të forta demokratike” dhe interesa të përbashkëta strategjike dhe ekonomike.

Sipas tij, vendet e “Quad”-it do të ndërmarrin dy iniciativa të reja detare: njëra synon bashkimin e kapaciteteve të mbikëqyrjes në det, ndërsa tjetra do të ofrojë informacion në kohë reale për trafikun tregtar detar, duke synuar rritjen e sigurisë dhe transparencës në rrugët ndërkombëtare të transportit.

Një zhvillim i rëndësishëm është edhe përfshirja për herë të parë e projekteve për zhvillimin e porteve në Fixhi, një vend strategjik në Paqësorin Jugor, ku ndikimi i Kinës është rritur ndjeshëm vitet e fundit.

Ministrja e Jashtme australiane, Penny Wong, deklaroi se vendet e “Quad”-it kanë përgjegjësi të ofrojnë “alternativa reale” për vendet e rajonit, në një kohë kur konkurrenca gjeopolitike është intensifikuar.

Një tjetër shtyllë e bashkëpunimit do të jetë sigurimi i zinxhirit të furnizimit me minerale kritike, sektor ku Kina mban një pozicion dominues global dhe që konsiderohet thelbësor për industrinë e teknologjisë së avancuar dhe energjisë së pastër.

Nga ana tjetër, reagimi i Pekinit nuk ka munguar. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze, Mao Ning, paralajmëroi se bashkëpunime të tilla “nuk duhet të drejtohen kundër një pale të tretë” dhe kritikoi krijimin e asaj që ajo e quajti “blloqe ekskluzive”.

Takimi vjen në një moment të ndërlikuar për marrëdhëniet ndërkombëtare, mes tensioneve të vazhdueshme gjeopolitike dhe mospajtimeve mes aleatëve perëndimorë për çështje të sigurisë globale, përfshirë edhe zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme.