Fitorja e demokratëve në Senat dhe përparimi i tyre i ndjeshëm në Dhomën e Përfaqësuesve pritet të hapin një fazë të re përplasjesh politike në Uashington, me pasoja edhe për Europën. Sipas një analize të POLITICO-s, ndryshimi i balancave në Kongres mund të forcojë mbikëqyrjen ndaj administratës së Donald Trump, por nuk garanton zbutjen e marrëdhënieve transatlantike apo një ndryshim të menjëhershëm të politikës amerikane ndaj Ukrainës.
Demokratët pritet të kërkojnë hetime për vendimmarrjen gjatë dy viteve të fundit, përfshirë luftën në Iran, drejtimin e FBI-së dhe marrëdhëniet e biznesit të familjes Trump. Kongresmeni demokrat nga Kalifornia, Robert Garcia, i konsideruar si drejtuesi i mundshëm i ardhshëm i Komisionit të Mbikëqyrjes në Dhomën e Përfaqësuesve, paralajmëroi në orët e para të së mërkurës: “Merrni avokatë”.
Për Europën, një nga rreziqet është që kufizimi i hapësirës së Trump në politikën e brendshme ta shtyjë presidentin drejt përplasjeve më të forta në arenën ndërkombëtare. Diplomati gjerman Wolfgang Ischinger paralajmëron se aleatët duhet të përgatiten për më shumë tensione dhe kërkesa nga Uashingtoni.
Megjithëse Kongresi mund të vendosë kushte më të rrepta për financimet dhe të intensifikojë hetimet parlamentare, presidenti ruan kompetenca të gjera në politikën e jashtme, sigurinë kombëtare dhe tregti. Phil Gordon, ish-këshilltar për sigurinë kombëtare i Kamala Harris, thekson se Trump kontrollon përdorimin e forcës ushtarake, ka ndikim mbi tarifat dhe marrëveshjet tregtare dhe mund të vendosë veton ndaj ligjeve.
Për Ukrainën, rezultati mund të krijojë mundësi më të mëdha për mbështetje financiare dhe ushtarake. Shumica e drejtuesve demokratë kanë mbështetur ndihmën për Kievin, duke e lidhur atë me mbrojtjen e demokracisë, të drejtën ndërkombëtare dhe interesat amerikane të sigurisë.
Megjithatë, drejtoresha e institutit britanik Chatham House, Bronwen Maddox, paralajmëron se ndryshimi politik nuk do të sjellë ndihmë të menjëhershme. Edhe nëse demokratët ndërmarrin hapa për financime dhe furnizime shtesë, zbatimi mund të kërkojë muaj, madje vite. Ndërkohë, Ukraina ka nevojë urgjente për raketa interceptuese Patriot për të mbrojtur qytetet dhe infrastrukturën energjetike gjatë dimrit.
Një tjetër pikëpyetje mbetet mënyra se si Trump do të vijojë përpjekjet për një marrëveshje me Rusinë. Ish-diplomati amerikan Kurt Volker vlerëson se presidenti mund të ecë përpara me lehtësimin e sanksioneve dhe marrëveshje ekonomike me Moskën, pavarësisht kundërshtimeve të Kievit dhe aleatëve europianë.
Sipas Volkerit, Trump mund të udhëzojë Departamentin e Thesarit të mos zbatojë disa masa sanksionuese dhe të kërkojë marrëveshje të reja energjetike me Rusinë. Kjo mbetet një parashikim i tij për drejtimin e mundshëm të administratës, jo një vendim i njoftuar.
Për NATO-n, Volker pret më pak ndryshime konkrete sesa sugjerojnë deklaratat e presidentit. Ai argumenton se një tërheqje nga Aleanca apo një reduktim i ndjeshëm i trupave amerikane në Europë nuk gëzon mbështetje të gjerë në politikën amerikane.
Edhe tregjet e energjisë mbeten të varura kryesisht nga zhvillimet në Lindjen e Mesme. POLITICO vlerëson se rezultati zgjedhor nuk mjafton për të ulur çmimet, nëse nuk arrihet një marrëveshje me Iranin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Megjithë rënien e fortë të së hënës, nafta Brent vijonte të tregtohej rreth 108 dollarë për fuçi.
Vazhdimi i krizës energjetike do të mbante të larta kostot për familjet dhe bizneset europiane, me pasoja edhe për transportin ajror. Drejtuesi i Ryanair, Michael O’Leary, ka paralajmëruar se, pa një marrëveshje, industria mund të përballet me një krizë serioze deri në mars ose prill.
Analiza ngre gjithashtu mundësinë që përplasjet e brendshme ta përthithin vëmendjen e Uashingtonit, duke lënë më pak hapësirë për angazhimin ndërkombëtar. Hetimet, debatet për shkarkimin e presidentit dhe rivalitetet brenda dy partive mund ta bëjnë vendimmarrjen amerikane edhe më të ndërlikuar.
Kamala Harris ka kundërshtuar idenë e një përpjekjeje të re për shkarkimin e Trump, ndërsa ish-kryebashkiaku i Çikagos, Rahm Emanuel, u ka kërkuar demokratëve të përqendrohen te kostoja e jetesës, rritja e pagës minimale federale dhe rregullat e etikës për institucionet.
Për Europën, përfundimi i analizës është se dobësimi elektoral i Trump nuk përkthehet automatikisht në marrëdhënie më të qëndrueshme me Shtetet e Bashkuara. Mbështetja për Ukrainën, siguria europiane dhe çmimet e energjisë do të varen nga vendimet e administratës dhe nga mënyra se si do të zhvillohet përplasja me Kongresin.
