Planet e Pentagonit për të ndërtuar qendra të mëdha të inteligjencës artificiale (AI) në baza ushtarake amerikane po përballen me kundërshtime dypartiake në Kongres, mes shqetësimeve se këto projekte mund të rëndojnë infrastrukturën ushtarake, rrjetin energjetik dhe furnizimin me ujë të komuniteteve përreth.

Departamenti i Mbrojtjes synon të zhvillojë qendra të avancuara të të dhënave për të mbështetur teknologjitë ushtarake të bazuara në inteligjencën artificiale, përfshirë përdorimin e tufave të dronëve dhe sistemeve të reja të luftimit. Megjithatë, një grup ligjvënësish, si demokratë ashtu edhe republikanë, kërkojnë më shumë transparencë dhe vlerësime të ndikimit përpara se projektet të avancojnë.

“Ndërsa hyjmë në epokën e inteligjencës artificiale, e cila kërkon qendra të mëdha të të dhënave që konsumojnë sasi të jashtëzakonshme energjie dhe uji, lind pyetja nëse ato duhet të ndërtohen në baza ushtarake”, deklaroi kongresmeni demokrat John Garamendi.

Nga ana tjetër, Pentagoni dhe disa republikanë argumentojnë se ndikimet janë marrë tashmë në konsideratë dhe paralajmërojnë se vendosja e kufizimeve mund të ngadalësojë inovacionin ushtarak në një kohë kur SHBA po përpiqet të ruajë avantazhin në garën globale për inteligjencën artificiale.

Shumica e propozimeve të Kongresit nuk synojnë të ndalojnë ndërtimin e qendrave të AI, por kërkojnë studime dhe raporte të detajuara mbi konsumin e energjisë dhe ujit, ndikimin në mjedis, rrjetin elektrik dhe komunitetet lokale.

Kryetari republikan i Nënkomisionit të Mbrojtjes në Dhomën e Përfaqësuesve, Ken Calvert, tha se Kongresi duhet të sigurohet që ndikimet mbi banorët lokalë dhe furnizimin me energji e ujë të analizohen me kujdes.

Nisma e Pentagonit mori hov vitin e kaluar pas një urdhri ekzekutiv të presidentit Donald Trump, i cili kërkoi identifikimin e bazave ushtarake të përshtatshme për ndërtimin e infrastrukturës së inteligjencës artificiale.

Forcat Ajrore kanë vënë tashmë në dispozicion toka në pesë baza ushtarake për kompani private, ndërsa Ushtria amerikane ka nënshkruar marrëveshje paraprake për ndërtimin e dy qendrave të mëdha komerciale të të dhënave.

Një prej projekteve do të realizohet nga fondi i investimeve Carlyle Group në bazën Fort Bliss në Teksas, ndërsa kompania CyrusOne do të ndërtojë një tjetër qendër në bazën Dugway Proving Ground në Utah.

Sipas Ushtrisë amerikane, projektet nuk do të kenë kosto fillestare për taksapaguesit dhe do të pajisen me sisteme të pavarura furnizimi me energji dhe ujë.

Megjithatë, disa ligjvënës mbeten skeptikë. Sipas raportimeve lokale, vetëm qendra e planifikuar në Fort Bliss mund të kërkojë më shumë energji elektrike sesa konsumojnë së bashku rreth 460 mijë abonentët e qytetit El Paso.

Ligjvënësit kërkojnë më shumë informacion mbi mënyrën se si Pentagoni do të garantojë që këto projekte të mos ndikojnë negativisht në gatishmërinë ushtarake, infrastrukturën e bazave dhe jetën e komuniteteve përreth.

Ndërkohë, në Kongres janë paraqitur disa amendamente që kërkojnë standarde më të larta për efikasitetin energjetik, mbrojtjen e burimeve ujore dhe raportime të rregullta mbi ndikimin e qendrave të AI.

Një tjetër propozim synon të ndalojë përdorimin në këto qendra të pajisjeve që përmbajnë komponentë të prodhuar nga vende që konsiderohen kundërshtare të SHBA-së.

Megjithatë, Pentagoni paralajmëron se kërkesat shtesë burokratike mund të ngadalësojnë zhvillimin e kapaciteteve amerikane të inteligjencës artificiale në një kohë kur rivalë si Kina po investojnë me ritme të shpejta në këtë sektor strategjik.

Debati pritet të vazhdojë gjatë negociatave për ligjin e buxhetit të mbrojtjes dhe autorizimin e shpenzimeve ushtarake për vitin fiskal 2027, ku Kongresi do të duhet të balancojë nevojën për inovacion me mbrojtjen e burimeve natyrore dhe interesave të komuniteteve lokale.