Rutte përballet me Trump para samitit të NATO-s, aleatët europianë nën presion për shpenzimet ushtarake

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, pritet të zhvillojë sot një takim të rëndësishëm me Presidentin amerikan Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, në prag të samitit të NATO-s që do të mbahet pas dy javësh në Ankara.

Takimi synon të shmangë përplasjet mes aleatëve përpara mbledhjes së liderëve të 32 vendeve anëtare të Aleancës, ndërsa vazhdojnë debatet mbi shpenzimet ushtarake, luftën në Iran dhe rolin e Shteteve të Bashkuara në sigurinë europiane.

Sipas zyrtarëve të NATO-s dhe administratës amerikane, marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Aleancës mbeten të forta, por tensionet janë shtuar pas kritikave të vazhdueshme të Trump ndaj vendeve europiane për kontributet e tyre në mbrojtje.

Presidenti amerikan ka shprehur pakënaqësi që disa vende të NATO-s nuk iu përgjigjën kërkesës së SHBA-së për mbështetje ushtarake gjatë krizës me Iranin, kur Teherani bllokoi Ngushticën e Hormuzit në muajin shkurt.

“Ata thonë se nuk duan të ndihmojnë. Nëse duan, edhe ne mund t’u themi të njëjtën gjë”, deklaroi Trump së fundmi në Shtëpinë e Bardhë.

Burime diplomatike brenda NATO-s bëjnë të ditur se Rutte do të përpiqet të bindë Trump se aleatët kanë rritur ndjeshëm investimet në mbrojtje, prodhimin ushtarak dhe blerjet e armëve amerikane, ndërsa po marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit.

Megjithatë, disa vende si Britania e Madhe, Spanja dhe Çekia përballen me kufizime financiare dhe politike që e bëjnë të vështirë rritjen e mëtejshme të shpenzimeve ushtarake.

Një tjetër çështje që shqetëson aleatët është plani i administratës Trump për të reduktuar mbështetjen ushtarake amerikane në Evropë dhe për t’i shtyrë vendet europiane të mbështeten më shumë te kapacitetet e tyre.

Në samitin e NATO-s vitin e kaluar në Hagë, aleatët ranë dakord për objektivin e ri të shpenzimeve prej 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen, një kërkesë e mbështetur fort nga Trump.

Zyrtarët e NATO-s shpresojnë që takimi mes Trump dhe Rutte të ndihmojë në ruajtjen e unitetit të Aleancës dhe të shmangë përplasjet publike në samitin e ardhshëm, në një moment kur lufta në Ukrainë dhe tensionet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të dominojnë agjendën e sigurisë ndërkombëtare.