Debati për hartën territoriale, pse kërkohen 100 bashki dhe a është e nevojshme?

Që prej vitit 2015, Shqipëria numëron 61 bashki, të krijuara në kuadër të reformës territoriale, një proces që u realizua pa mbështetjen e Partisë Demokratike.

Këto bashki, pavarësisht diskutimeve apo kundërshtive të herëpashershme, përfaqësojnë njësi reale administrative me histori dhe identitet në vend. Edhe në rastet kur janë krijuar si pjesë e kompromiseve politike, si në zonat e minoriteteve nga Pusteci deri në Finiq, ato nuk konsiderohen njësi artificiale, por struktura me ekzistencë të mëparshme.

Megjithatë, gjatë këtyre 11 viteve, një pjesë e njësive vendore nuk kanë arritur të përmbushin funksionet apo të justifikojnë qëndrueshmërinë e tyre, duke rihapur debatin për një rishikim të mundshëm të hartës administrative.

Nga ana tjetër, Partia Demokratike ka propozuar rritjen e numrit të bashkive në të paktën 100, një ide e mbështetur nga përfaqësues të opozitës si një mënyrë për të rritur pluralizmin dhe për të krijuar më shumë mundësi për konkurrencë politike.

Kjo tezë lidhet shpesh me pretendimin se reforma e vitit 2015 ka favorizuar mazhorancën aktuale në zgjedhje. Megjithatë, kritikët e këtij argumenti theksojnë se vota mbetet universale dhe rezultatet zgjedhore përcaktohen nga mbështetja reale e qytetarëve, pavarësisht ndarjes territoriale.

Diskutimi ngre gjithashtu pyetje mbi qëllimin real të propozimit për më shumë bashki, duke sugjeruar se mund të synohet krijimi i njësive më të vogla dhe më të lehta për t’u fituar politikisht, si në raste të caktuara të ndarjes së zonave aktuale.

Në këtë kontekst, rikthimi tek ish-komunat para vitit 2015 shihet nga disa si një hap pas, duke qenë se ato konsiderohen struktura të trashëguara nga sistemi i mëparshëm dhe jo një pushtet vendor i mirëfilltë.

Debati për rritjen e numrit të bashkive mbetet i hapur, ndërsa pyetja kryesore vijon të jetë nëse një numër më i madh njësish vendore do të sillte realisht përmirësim në qeverisje dhe shërbime për qytetarët, apo thjesht do të shërbente si një instrument politik.