Kryeministri Edi Rama ka zhvilluar një vizitë në Shtëpinë Muze të Alfabetit Shqip në Manastir, në Maqedoninë e Veriut, në kuadër të aktiviteteve për 118-vjetorin e Kongresit të Manastirit, një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e gjuhës dhe identitetit kombëtar shqiptar.
Gjatë vizitës në ndërtesën historike ku u hodhën themelet e alfabetit të përbashkët të gjuhës shqipe, kreu i qeverisë vlerësoi rëndësinë e Kongresit të vitit 1908, duke theksuar se vendimet e marra në Manastir krijuan mundësi të reja për komunikimin, arsimin dhe bashkimin kulturor të shqiptarëve.
Rama e cilësoi këtë ngjarje si një moment të veçantë në historinë e Ballkanit, duke vënë në dukje se, ndryshe nga shumë takime historike ku janë diskutuar luftëra dhe kufij, në Manastir përfaqësuesit shqiptarë u mblodhën për të vendosur mbi mënyrën e përbashkët të shkrimit të gjuhës së tyre.
“Në historinë e Ballkanit ka plot shtëpi ku burra të rëndësishëm janë ulur pas një oxhaku për të vendosur për një luftë, për një kufi, derisa këtu në këtë shtëpi 118 vite më parë njerëzit u ulën për të vendosur se si do t’i shkruanin njëri-tjetrit nga Manastiri në Shkodër”, u shpreh kryeministri.
Sipas tij, vendimi për alfabetin përfaqëson një arritje që i dha një drejtim të ri zhvillimit të arsimit dhe kulturës shqiptare, duke krijuar një bazë të përbashkët për shqiptarët që jetonin në treva të ndryshme.
Kongresi i Manastirit, i zhvilluar nga 14 deri më 22 nëntor 1908, mblodhi përfaqësues të shquar të lëvizjes kombëtare shqiptare, të cilët diskutuan çështjen e njësimit të alfabetit në një periudhë kur për shkrimin e shqipes përdoreshin sisteme të ndryshme.
Vendimet e këtij kongresi shënuan një hap vendimtar drejt standardizimit të shkrimit të gjuhës shqipe dhe zhvillimit të mëtejshëm të institucioneve arsimore e kulturore.
Gjatë fjalës së tij, Rama veçoi edhe figurën e Parashqevi Qiriazit, një nga personalitetet e rëndësishme të arsimit shqiptar dhe pjesëmarrëse në Kongresin e Manastirit.
Kryeministri theksoi se kontributi i saj mbetet një burim frymëzimi për nismat që synojnë forcimin e lidhjeve arsimore dhe kulturore mes shqiptarëve.
“Mes burrave të këtij Kongresi ishte edhe një grua, Parashqevi Qirjazi, që u bë një frymëzim për ne kur bëmë abetaren e përbashkët me Kosovën”, deklaroi Rama.
Ai e lidhi trashëgiminë e Kongresit të Manastirit me nismën e abetares së përbashkët Shqipëri–Kosovë, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit për ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës shqipe.
Një tjetër çështje që kryeministri ngriti gjatë vizitës ishte ndikimi i teknologjisë dhe zhvillimeve digjitale mbi gjuhën shqipe.
Rama paralajmëroi se gjuhët e vendeve të vogla po përballen me sfida të reja në një mjedis ku teknologjia po ndryshon mënyrën e komunikimit dhe përdorimit të gjuhës.
“Shqipja është në një agresion të madh si të gjithë vendet e vogla në kohën e teknologjisë”, u shpreh ai.
Deklarata e kryeministrit vë në vëmendje rëndësinë e ruajtjes së gjuhës shqipe dhe përshtatjes së saj me zhvillimet e kohës, veçanërisht në hapësirën digjitale.
Vizita në Shtëpinë Muze të Alfabetit u zhvillua në Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, e cila përkujtohet çdo vit më 22 nëntor, në nderim të përfundimit të punimeve të Kongresit të Manastirit.
Ky institucion muzeal ruan kujtesën historike të një prej ngjarjeve më të rëndësishme të Rilindjes Kombëtare dhe përfaqëson një pikë referimi për trashëgiminë gjuhësore e kulturore shqiptare.
Mesazhi i përcjellë nga kryeministri Rama gjatë vizitës u përqendrua te rëndësia e gjuhës si element bashkues i shqiptarëve dhe nevoja për ta mbrojtur e zhvilluar atë përballë sfidave të reja që sjell epoka digjitale.


