Kryeministri Edi Rama ka theksuar rëndësinë e integrimit gradual të vendeve kandidate në Bashkimin Europian, duke e cilësuar këtë qasje si një mekanizëm të nevojshëm për të zvogëluar hendekun ekonomik dhe financiar mes vendeve që synojnë anëtarësimin dhe atyre që janë tashmë pjesë e unionit.
Gjatë një aktiviteti të organizuar në Dublin nga Instituti i Çështjeve Ndërkombëtare dhe Europiane (IIEA), me temë “Udhëtimi Europian i Shqipërisë: Nga aspirata te integrimi”, Rama deklaroi se integrimi gradual është një ide që ai e ka mbështetur prej kohësh, së bashku me drejtues të tjerë europianë.
Sipas kryeministrit, procesi i anëtarësimit duhet të mbetet i bazuar në meritë dhe në përmbushjen e reformave, por njëkohësisht duhet t’u ofrojë vendeve kandidate mundësi konkrete për t’u afruar me ekonominë dhe tregun e përbashkët europian përpara anëtarësimit të plotë.
“Hendeku ekonomik mes vendeve kandidate dhe anëtare po zgjerohet”
Rama argumentoi se modeli tradicional i zgjerimit, i përqendruar kryesisht te përmbushja e kushteve dhe reformave, nuk ka qenë i mjaftueshëm për të garantuar afrimin ekonomik të vendeve kandidate me Bashkimin Europian.
“Integrimi gradual është diçka për të cilën unë vetë kam luftuar për një kohë të gjatë përpara sesa një gjë e tillë të merrte formë, natyrisht jo i vetëm, por edhe me kolegë të tjerë, për t’i dhënë kuptim gjithë procesit”, deklaroi kryeministri.
Ai theksoi se, ndërsa vendet kandidate vijojnë të përmbushin detyrimet e tyre, diferencat me shtetet anëtare mund të thellohen në disa fusha.
“Duhet që vendet të kalojnë përmes procesit të bazuar në meritë, të bëjnë punën e tyre, por ndërkohë hendeku midis vendeve kandidate dhe vendeve anëtare, sa i takon financave, ekonomisë, integrimit në tregun e përbashkët e kështu me radhë, bëhet më i gjerë e më i madh”, u shpreh Rama.
Sipas tij, kjo situatë e bën të nevojshme një qasje që, krahas reformave, të krijojë edhe mundësi të prekshme zhvillimi për vendet që synojnë anëtarësimin.
Plani i Rritjes, një hap drejt integrimit gradual
Kryeministri e cilësoi Planin e Rritjes të Bashkimit Europian si një konkretizim të kësaj qasjeje, duke theksuar se ai u krijon vendeve kandidate mundësi për t’u afruar gradualisht me tregun e përbashkët dhe ekonominë europiane.
Sipas Ramës, kjo mënyrë integrimi përfaqëson një ndryshim nga modeli i mëparshëm, ku përfitimet kryesore lidheshin me përfundimin e procesit të anëtarësimit.
“Për të kaluar nga një situatë ‘gjithçka ose asgjë’ në një situatë ku vendet pranohen, merren në mënyrë graduale, është qasja e duhur dhe është materializuar Plani i Rritjes”, deklaroi ai.
Rama vlerësoi se ky mekanizëm përbën një përmirësim në raport me qasjen e mëparshme të Bashkimit Europian ndaj vendeve kandidate.
Megjithatë, ai theksoi se ka ende hapësirë për të zgjeruar mundësitë që u ofrohen këtyre vendeve gjatë procesit të integrimit.
“Plani i Rritjes është pjesë e kësaj qasjeje dhe unë besoj se mund e duhet bërë edhe më shumë, por është më mirë se më parë, ku nuk ishte asgjë, përveç detyrave shtëpiake pa asnjë stimul”, u shpreh kryeministri.
Integrimi ekonomik përpara anëtarësimit të plotë
Në qëndrimin e tij, Rama theksoi se integrimi gradual nuk duhet të zëvendësojë procesin e anëtarësimit të bazuar në meritë, por ta plotësojë atë me mundësi konkrete për zhvillimin ekonomik dhe financiar.
Sipas kësaj qasjeje, vendet kandidate duhet të vijojnë zbatimin e reformave të kërkuara, ndërsa paralelisht të përfitojnë nga një afrim më i madh me tregun e përbashkët europian.
Kryeministri argumentoi se një model i tillë do ta bënte procesin e integrimit më kuptimplotë, duke shmangur një situatë ku vendet kandidate përmbushin detyrime për një periudhë të gjatë, pa përfituar mjaftueshëm nga afrimi ekonomik me Bashkimin Europian.
Deklaratat e Ramës në Dublin vënë në fokus rëndësinë që qeveria shqiptare i jep integrimit gradual, si një mundësi për të përshpejtuar afrimin ekonomik me vendet anëtare të BE-së, ndërkohë që vijon procesi i negociatave dhe përmbushja e kritereve të anëtarësimit.
