Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron i kanë kërkuar Komisionit Evropian më shumë kompetenca për të reaguar me shpejtësi ndaj kërcënimeve tregtare dhe praktikave që shtrembërojnë konkurrencën, në një kohë kur marrëdhëniet ekonomike mes Bashkimit Evropian dhe Kinës po tensionohen.
Në një letër të përbashkët të publikuar të hënën, dy liderët paralajmëruan se sistemi i hapur tregtar po goditet nga përdorimi i tregtisë si mjet presioni, praktikat që deformojnë tregun dhe çekuilibrat e mëdhenj ekonomikë globalë. Ata argumentojnë se instrumentet aktuale të mbrojtjes tregtare të BE-së nuk janë më të mjaftueshme.
“Na duhet një kuadër gjithëpërfshirës që të plotësojë instrumentet tona me mjete të reja ligjore, në mënyrë të thjeshtë dhe jo burokratike”, thuhet në letrën e përbashkët.
Propozimi franko-gjerman synon krijimin e një mekanizmi të ri që do t’i jepte Brukselit mundësinë të kufizonte ose përjashtonte importet nga vende të caktuara kur konsiderohet se konkurrenca nuk zhvillohet në kushte të barabarta.
Megjithëse Kina nuk përmendet drejtpërdrejt në letër, nisma vjen në sfondin e shqetësimeve të forta për deficitin tregtar të BE-së me Pekinin. Sipas të dhënave të Komisionit Evropian, importet kineze drejt BE-së arritën në 571 miliardë euro në vitin 2025, ndërsa deficiti tregtar ishte rreth 360 miliardë euro.
Aktualisht BE-ja ka në dispozicion Instrumentin Kundër Detyrimit Ekonomik, i cili mund të përdoret kundër vendeve që ushtrojnë presion ekonomik. Megjithatë, aktivizimi i tij kërkon hetime që mund të zgjasin me muaj dhe mbështetje politike nga shtetet anëtare.
Merz dhe Macron duan që Komisioni të mund të reagojë më shpejt. Sipas modelit të propozuar, masat e Brukselit do të hynin në fuqi automatikisht dhe do të ndaloheshin vetëm nëse një shumicë e cilësuar e vendeve anëtare votonte kundër tyre.
Nisma vjen pak ditë përpara vizitës së komisionerit evropian për Tregtinë, Maroš Šefčovič, në Pekin. BE-ja po kërkon rezultate konkrete nga bisedimet me Kinën për reduktimin e deficitit tregtar dhe frenimin e rritjes së shpejtë të importeve kineze.
Komisioni Evropian ka paralajmëruar se rritja e importeve nga Kina po ushtron presion në disa sektorë industrialë evropianë, përfshirë makineritë, tekstilet, metalet bazë dhe kimikatet. Vetëm gjatë vitit 2026, Brukseli ka hapur dhjetëra hetime të reja të mbrojtjes tregtare.
Propozimi është pjesë e një afrimi më të gjerë mes Berlinit dhe Parisit mbi politikën ekonomike të BE-së. Dy vendet kanë sinjalizuar gjatë muajve të fundit një qëndrim më të ashpër ndaj praktikave tregtare që i konsiderojnë të padrejta dhe ndaj varësisë së Evropës nga Kina në sektorë strategjikë.
Udhëheqësit e BE-së pritet të diskutojnë çështjen dhe rezultatet e bisedimeve me Pekinin në samitin e ardhshëm në Bruksel.
