Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, njoftoi vendosjen e tarifave prej 50% ndaj një sërë produktesh kanadeze, duke përshkallëzuar luftën tregtare mes dy vendeve pas muajsh tensionesh politike dhe ekonomike.

Administrata amerikane ndërmori tre masa të reja duke përdorur Seksionin 338 të Aktit të Tarifave të vitit 1930, një dispozitë që nuk ishte përdorur më parë për vendosjen e tarifave. Sipas Shtëpisë së Bardhë, ligji i jep presidentit të drejtën të reagojë ndaj trajtimit diskriminues të produkteve amerikane nga partnerët tregtarë.

Tarifat e reja do të hyjnë në fuqi më 19 gusht dhe do të prekin një gamë të gjerë eksportesh kanadeze, përfshirë verën, mjaltin, tekstilet, pajisjet e peshkimit, bizhuteritë dhe mobiliet.

Ndryshe nga paketat e mëparshme tarifore, këtë herë nuk do të përjashtohen as produktet që mbulohen nga Marrëveshja SHBA-Meksikë-Kanada (USMCA), pakti tregtar i nënshkruar gjatë mandatit të parë të Trump.

Vendimi vjen në një kohë kur Uashingtoni po zhvillon negociata për rishikimin e marrëveshjes USMCA, proces që nisi zyrtarisht në fillim të korrikut. Deri tani, administrata Trump është fokusuar kryesisht në bisedimet me Meksikën, ndërsa Kanadaja ka mbetur në plan të dytë.

Sipas Shtëpisë së Bardhë, një nga arsyet kryesore të masës është kundërpërgjigjja e Kanadasë ndaj tarifave amerikane për çelikun dhe aluminin, si dhe bojkotet ndaj pijeve alkoolike amerikane të vendosura nga disa provinca kanadeze.

“Ndërsa administrata vazhdon të sigurojë marrëveshje tregtare të drejta dhe reciproke me partnerët tanë, Kanadaja, ndryshe nga aleatët e tjerë, vazhdon të hakmerret ndaj Shteteve të Bashkuara për përpjekjet tona për të ribalancuar tregtinë dhe për të mbrojtur industrinë amerikane në sektorë të ndjeshëm për sigurinë kombëtare”, deklaroi Përfaqësuesi i SHBA-së për Tregtinë, Jamieson Greer.

Në urdhrat e nënshkruar nga Trump kritikohet gjithashtu sistemi kanadez i menaxhimit të tregut të qumështit, i cili kufizon importet e produkteve amerikane, si dhe vendimi i Otavës për të kufizuar eksportet e automjeteve amerikane nga kompanitë që kanë zhvendosur prodhimin nga Kanadaja në SHBA.

Ekspertët e tregtisë ndërkombëtare parashikojnë se përdorimi për herë të parë i Seksionit 338 do të përballet me sfida ligjore.

Ryan Majerus, partner në firmën ligjore King & Spalding, tha se dispozita është shumë e gjerë, por nuk është përdorur më parë për tarifa dhe ka gjasa të kontestohet në gjykatë.

Sipas tij, masa synon të rrisë presionin ndaj Kanadasë në negociatat për marrëveshjen USMCA.

Ndërkohë, qeveria kanadeze kishte ndërmarrë disa hapa për të lehtësuar marrëdhëniet tregtare me SHBA-në, duke hequr dorë nga taksa për shërbimet digjitale dhe duke pezulluar një ligj që do t’i detyronte platformat amerikane të transmetimit të paguanin miliarda dollarë për televizionin kanadez.

Vendimi i Trump pritet të dominojë diskutimet në takimin e kryeministrave të provincave kanadeze në Charlottetown, ku lufta tregtare me SHBA-në do të jetë tema kryesore.

Në të njëjtën kohë, të mërkurën në Mexico City nis raundi i tretë i negociatave dypalëshe mes SHBA-së dhe Meksikës për të ardhmen e marrëveshjes tregtare.

Ambasadori amerikan në Kanada, Pete Hoekstra, bëri të ditur se janë planifikuar edhe raunde të tjera negociatash me Meksikën gjatë muajit gusht, ndërsa pranoi se bisedimet me Kanadanë ndodhen në një fazë tjetër.

Meksika dhe Kanadaja kanë propozuar zgjatjen e vlefshmërisë së marrëveshjes USMCA deri në vitin 2042, por Shtetet e Bashkuara e kanë kundërshtuar këtë propozim, duke argumentuar se fillimisht duhet të adresohen deficitet tregtare me të dy vendet.