Suedia do t’i shesë Ukrainës avionë “Gripen”, paketë miliardëshe për forcimin e mbrojtjes ajrore

Suedia ka vendosur të forcojë ndjeshëm mbështetjen ushtarake për Ukrainën, duke planifikuar shitjen dhe dhurimin e dhjetëra avionëve luftarakë të tipit “Gripen”, në një nga marrëveshjet më të mëdha të këtij lloji që nga fillimi i luftës.

Qeveria suedeze njoftoi se do t’i shesë Ukrainës deri në 20 avionë të modelit modern “Gripen E/F”, të financuar nga fondet europiane, ndërsa paralelisht do të dhurojë edhe 16 avionë të modelit më të vjetër “Gripen C/D”, me synim forcimin e kapaciteteve të mbrojtjes ajrore të Kievit.

Kryeministri suedez, gjatë një konference të përbashkët për shtyp me presidentin ukrainas, bëri të ditur se avionët e parë të modelit “Gripen C/D” pritet të dorëzohen gjatë vitit të ardhshëm, ndërsa furnizimi me avionët më të avancuar “Gripen E/F” do të nisë nga viti 2030.

Sipas autoriteteve suedeze, Ukraina ka parashikuar një financim prej rreth 2.5 miliardë eurosh për blerjen e këtyre avionëve, të prodhuar nga kompania.

“Ky është një vendim historik për Suedinë, që forcon ndjeshëm mbrojtjen ajrore të Ukrainës”, u shpreh Kristersson, duke e cilësuar marrëveshjen si një hap strategjik në mbështetje të Kievit.

Marrëdhëniet ushtarake mes dy vendeve janë thelluar ndjeshëm vitet e fundit. Në tetor 2025, Suedia dhe Ukraina kishin nënshkruar një letër synimi që parashikonte mundësinë e blerjes nga Ukraina të një flote prej 100 deri në 150 avionësh “Gripen E”.

Presidenti Zelensky u shpreh optimist për sigurimin e financimit të plotë për këtë projekt ambicioz. “Shpresojmë të jemi në gjendje të sigurojmë financimin për të gjithë flotën prej 150 avionësh”, deklaroi ai.

Suedia kishte pezulluar në vitin 2024 planet për dërgimin e avionëve luftarakë në Ukrainë, pas kërkesave të vendeve partnere që prioritet t’u jepej avionëve amerikanë “F-16”. Megjithatë, zhvillimet e fundit tregojnë një ndryshim të qasjes dhe një angazhim më të madh të Stokholmit në mbështetje të mbrojtjes ajrore të Ukrainës.

Suedia mbetet një nga mbështetëset kryesore të Ukrainës në Evropë. Sipas të dhënave zyrtare, ndihma ushtarake suedeze që nga fillimi i pushtimit rus arrin në rreth 103 miliardë korona suedeze, ose afërsisht 9.5 miliardë euro.