Kriza ekonomike dhe censura nxisin zemërimin publik në Rusi, sfida e re për pushtetin e Putinit
Një valë e re e pakënaqësisë publike po teston stabilitetin e qeverisjes së Presidentit Vladimir Putin. Në sfondin e një ekonomie lufte të mbingarkuar, kufizimeve të ashpra në internet dhe mungesës së një perspektive për paqe në Ukrainë, influencuesit rusë dhe figurat publike po ngrenë zërin kundër politikave të Kremlinit.
Megjithëse analistët theksojnë se kjo pakënaqësi nuk përbën një kërcënim të menjëhershëm për rënien e regjimit, ajo përfaqëson një sfidë në rritje. Sipas Mark Galeotti, ekspert i politikës ruse dhe drejtor i Mayak Intelligence, Kremlinit po i duhet të shpenzojë gjithnjë e më shumë përpjekje për të ruajtur “status quo-në”.
Zëri i rrjeteve sociale dhe reagimi i Kremlinit
Në një zhvillim të pazakontë për Rusinë e sotme, figurat e njohura të rrjeteve sociale po kanalizojnë zemërimin e qytetarëve. Një video e publikuar së fundmi nga blogerja Victoria Bonya regjistroi mbi 31 milionë shikime në Instagram. Ajo i bëri thirrje drejtpërdrejt Presidentit Putin, duke denoncuar keqmenaxhimin e përmbytjeve në Dagestan, krizën e fermerëve në Siberi, bllokimet e internetit dhe vdekjen e bizneseve të vogla.
“Njerëzit po bërtasin me gjithë shpirt tani. Atyre u është grabitur gjithçka,” deklaroi ajo.
Në një pranim të rrallë të këtyre kritikave publike, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, konfirmoi se qeveria ishte në dijeni të ankesave, duke theksuar se “asgjë nga këto nuk po injorohet”. Paralelisht, presioni po vjen edhe nga brenda sistemit politik; lideri i Partisë Komuniste, Gennady Zyuganov, paralajmëroi në parlament për rrezikun e një përsëritjeje të skenarëve të vitit 1917 nëse nuk merren masa.
Rënia e popullaritetit dhe tkurrja ekonomike
Pakënaqësia po reflektohet thellësisht në sondazhe. Sipas firmës shtetërore VTsIOM, vlerësimi për Putinin ka rënë në 65.6%, niveli më i ulët i raportuar që nga dhjetori i vitit 2015. Edhe qendra e pavarur Levada ka shënuar një rënie nga 85% në 80%.
Sipas Denis Volkov, drejtor i Qendrës Levada, shkaku kryesor i kësaj rënieje është situata ekonomike. Pas një rritjeje artificiale nga shpenzimet ushtarake, ekonomia po vuan pasojat e normave të larta të interesit dhe taksave. Vetë Presidenti Putin pranoi së fundmi se PBB-ja e Rusisë pësoi një tkurrje prej 1.8% mes janarit dhe shkurtit, ndërsa Ministri i Ekonomisë, Maxim Reshetnikov, deklaroi se rezervat shtetërore “janë shterruar kryesisht”.
Censura digjitale dhe lufta pa fund
Situata po rëndohet nga një censurë digjitale e paprecedentë. Bllokimi i aplikacioneve si WhatsApp, Telegram dhe shërbimeve VPN, si dhe imponimi i aplikacionit shtetëror Max (i konsideruar si mjet mbikëqyrjeje), kanë shkaktuar protesta të heshtura dhe padi kolektive. Putini e ka justifikuar këtë si masë të nevojshme për të “parandaluar sulmet terroriste”.
Sakaq, lodhja nga lufta po kthehet në një faktor kyç. Shpresat se negociatat e paqes të nxitura nga administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në fillim të vitit 2025 do të sillnin një zgjidhje të shpejtë, kanë dështuar.
Sam Greene, profesor në King’s College London, argumenton se dështimi i këtyre pritshmërive po kthehet në një kosto politike për Putinin.
Megjithatë, ekspertët janë të një mendjeje se fundi i pushtetit të Putinit nuk është i afërt. Aparati i sigurisë mbetet i padiskutueshëm dhe, siç vëren analisti Abbas Gallyamov, ndonëse frustrimi do të vazhdojë të rritet, kalimi nga pakënaqësia te një opozitë e organizuar kërkon ende kohë.
