Kina dyshohet se ka ngritur një rrjet prej afro 1,250 zyrash të lidhura me strukturat e saj policore në më shumë se 90 vende të botës, përmes të cilave synon të monitorojë dhe të ushtrojë kontroll mbi komunitetet kineze jashtë vendit.
Gjetjet janë publikuar në një raport të organizatës për mbrojtjen e të drejtave të njeriut Safeguard Defenders, me seli në Spanjë, e cila paralajmëron për zgjerimin e aktiviteteve të mbikëqyrjes dhe ndikimit të autoriteteve kineze përtej kufijve të vendit.
Sipas raportit, Europa është një nga rajonet më të prekura, me qindra struktura të identifikuara në rreth 24 shtete europiane.
Organizata pretendon se këto zyra shërbejnë si pjesë e një rrjeti të lidhur me Partinë Komuniste Kineze, që përdoret për monitorimin e diasporës dhe ushtrimin e presionit ndaj individëve kritikë të qeverisë së Pekinit.
Nga 100 struktura të identifikuara në vitin 2022, në rreth 1,250 sot
Raporti i ri zgjeron hetimet e publikuara nga Safeguard Defenders në vitin 2022, kur organizata identifikoi më shumë se 100 struktura që i cilësoi si pika të aparatit të sigurisë kineze jashtë vendit.
Në atë kohë, sipas organizatës, autoritetet kineze kishin njoftuar krijimin e një grupi fillestar prej 30 stacionesh shërbimi policor në 25 qytete të 21 vendeve.
Pas publikimit të këtyre të dhënave, disa qeveri i cilësuan të paligjshme strukturat e dyshuara, ndërsa në disa vende nisën hetime penale.
Pekini deklaroi se stacionet ishin mbyllur, por organizata pretendon se aktiviteti i tyre jo vetëm ka vazhduar, por është zgjeruar.
“Larg mbylljes, provat tregojnë zgjerim”, thuhet në raport, sipas të cilit më shumë se dhjetë struktura policore nga pesë provinca kineze veprojnë përmes një rrjeti ndërkombëtar të lidhur me Partinë Komuniste.
Organizata: Shifrat mund të jenë vetëm maja e ajsbergut
Autorja e raportit, Laura Harth, deklaroi se 1,250 strukturat e identifikuara mund të përfaqësojnë vetëm një pjesë të rrjetit real.
Sipas saj, studiuesit kanë përdorur kritere të kufizuara për përfshirjen e rasteve në raport.
Për t’u regjistruar si pjesë e rrjetit, strukturat duhej të kishin lidhje zyrtare me policinë ose prokurorinë kineze, si dhe prova të dokumentuara publikisht për veprimtarinë e tyre jashtë Kinës.
Operacionet më të gjera të ndikimit politik ose ndërhyrjes nuk janë përfshirë në këtë numërim.
Harth pretendon se këto struktura përdoren për të ushtruar kontroll dhe për të krijuar frikë te komunitetet kineze jashtë vendit, duke përbërë një rrezik të vazhdueshëm për sigurinë kombëtare të shteteve ku veprojnë.
Eurodeputetët ngrenë shqetësime për sigurinë
Raporti u prezantua gjatë një konference të Aleancës Ndërparlamentare për Kinën (IPAC), e zhvilluar në Hagë, ku morën pjesë 52 ligjvënës nga 30 vende.
Në qendër të diskutimeve ishin siguria e infrastrukturës kritike, varësia tregtare nga Kina dhe rreziqet që mund të sillte një konflikt i mundshëm mes Pekinit dhe Tajvanit.
Eurodeputetja sllovake Miriam Lexmann, anëtare e Komisionit të Tregtisë Ndërkombëtare dhe delegacionit të Parlamentit Europian për marrëdhëniet me Kinën, paralajmëroi për ndikimin që operacione të tilla mund të kenë mbi liritë individuale.
Sipas saj, shtetet demokratike rrezikojnë të mos garantojnë plotësisht lirinë e shprehjes për personat që jetojnë në territorin e tyre, nëse këta individë përballen me mbikëqyrje dhe presion nga autoritete të huaja.
Lexmann e krahasoi përdorimin e teknologjive të njohjes së fytyrës dhe ndërhyrjen në komunikime me praktikat e ish-policisë sekrete të Gjermanisë Lindore, Stasi, duke argumentuar se teknologjitë moderne e bëjnë mbikëqyrjen edhe më të sofistikuar.
Pekini mohon ekzistencën e stacioneve policore jashtë vendit
Autoritetet kineze kanë mohuar më parë se drejtojnë stacione policore në vende të tjera, duke deklaruar se respektojnë të drejtën ndërkombëtare dhe nuk ndërhyjnë në punët e brendshme të shteteve të tjera.
Në vitin 2023, një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme kineze kundërshtoi përdorimin e termit “stacione policore”, duke shpjeguar se strukturat e përmendura ofronin shërbime administrative për shtetasit kinezë që nuk mund të ktheheshin në vendin e tyre gjatë pandemisë.
Sipas Pekinit, këto shërbime përfshinin rinovimin e lejeve të drejtimit dhe kryerjen e kontrolleve mjekësore.
Ministria e Jashtme kineze dhe misioni diplomatik i Kinës pranë Bashkimit Europian nuk iu përgjigjën kërkesave për koment mbi raportin e fundit.
Pekini e ka akuzuar gjithashtu më parë IPAC-un se është një grup kundër Kinës, që përhap dezinformim dhe ndërhyn në çështjet e brendshme të vendit.
Raporti publikohet mes tensioneve tregtare BE-Kinë
Publikimi i raportit vjen në një periudhë marrëdhëniesh të ndërlikuara mes Bashkimit Europian dhe Kinës.
Drejtoresha e përgjithshme e departamentit të tregtisë në Komisionin Europian, Ditte Juul Jørgensen, pritet të takohet në Bruksel me zëvendësministrin kinez të Tregtisë, Ling Ji.
BE-ja po përpiqet të ruajë marrëdhëniet ekonomike me Pekinin, ndërsa njëkohësisht kërkon të kufizojë rreziqet që lidhen me sigurinë kibernetike, varësinë nga zinxhirët kinezë të furnizimit dhe ndikimin politik.
Në janar, Bashkimi Europian propozoi masa për të kufizuar përfshirjen e furnizuesve të konsideruar me rrezik në sektorët më kritikë të ekonomisë europiane.
Një tjetër shqetësim i ngritur nga ligjvënësit europianë lidhet me marrëdhëniet mes Kinës dhe Rusisë, veçanërisht me mbështetjen që Pekini dyshohet se i ofron Moskës në luftën kundër Ukrainës.
Bashkëkryetari i konferencës së IPAC, deputeti holandez Jan Paternotte, paralajmëroi se zhvillimet në Ukrainë mund të kenë pasoja edhe për tensionet në Ngushticën e Tajvanit.
Gjetjet e Safeguard Defenders shtojnë shqetësimet për ndikimin e mundshëm të strukturave të huaja të sigurisë në territorin europian, megjithëse pretendimet e raportit nuk përbëjnë në vetvete konfirmim gjyqësor të veprimtarisë së paligjshme të secilës prej zyrave të identifikuara.
