Presidenti finlandez Alexander Stubb dhe kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre zhvilluan të martën një telefonatë të përbashkët me presidentin rus Vladimir Putin, në përpjekje për t’i dhënë shtysë diplomacisë për përfundimin e luftës në Ukrainë.
Biseda u zhvillua në konsultim me Kievin, por dy udhëheqësit nuk vepruan si përfaqësues zyrtarë të Evropës. Nisma nxiti rezerva nga Danimarka dhe Suedia, në një kohë kur aleatët evropianë po kërkojnë një rol më të madh në negociatat e paqes.
“Diskutimi ishte i drejtpërdrejtë dhe përmbajtësor”, deklaroi Stubb pas telefonatës.
“Ne jemi vende fqinje me Rusinë. Rezultati i kësaj lufte do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë tonë dhe në sigurinë më të gjerë evropiane. Përfundimi i luftës kërkon diskutime të drejtpërdrejta”, shtoi ai.
Stubb dhe Støre ndodheshin së bashku në Helsinki gjatë bisedës. Sipas presidencës finlandeze, ata i përcollën Putinit mesazhin se do të vazhdojnë mbështetjen për Ukrainën dhe se negociatat duhet të rifillojnë, përpara takimeve të planifikuara në Abu Dhabi muajin e ardhshëm.
Dy zyrtarë të BE-së thanë se presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, ishte informuar paraprakisht për telefonatën.
Støre theksoi se të dy udhëheqësit kërkuan uljen e tensioneve.
“Lufta ka kosto të jashtëzakonshme njerëzore dhe materiale. Vuajtjet dhe shkatërrimi do të ndikojnë breza të tërë”, u shpreh kryeministri norvegjez.
Ata diskutuan gjithashtu interesin e përbashkët për stabilitetin në rajonin e Detit Baltik dhe në Veriun e Largët.
Telefonata u paraqit si vijim i bisedimeve të 20 tetorit në Oslo, ku Stubb dhe Støre u takuan me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky dhe të dërguarin amerikan Steve Witkoff. Ky i fundit udhëtoi një ditë më pas në Rusi për të takuar Putinin.
Kremlini konfirmoi se tema kryesore ishte zgjidhja e konfliktit në Ukrainë. Sipas agjencisë shtetërore ruse TASS, gjatë bisedës u morën parasysh edhe rezultatet e takimit mes Putinit dhe Witkoffit.
Pas telefonatës, Stubb dhe Støre informuan Zelenskyn për përmbajtjen e diskutimit. Presidenti ukrainas i falënderoi për mbështetjen dhe tha se ata kishin kërkuar hapa konkretë nga Moska për uljen e tensioneve lidhur me energjinë dhe infrastrukturën ukrainase.
Zelensky konfirmoi gjithashtu se po përgatitet një takim trepalësh në nëntor, në nivel ekipesh nga Ukraina, Shtetet e Bashkuara dhe Rusia.
Megjithatë, kryeministrja daneze Mette Frederiksen u shpreh “shumë skeptike” për nismën. Ajo tha se vendet evropiane nuk ishin përfshirë në koordinimin e telefonatës.
“Besoj se duhet ta mbajmë Evropën të bashkuar, në vend që të veprojmë veçmas”, deklaroi Frederiksen.
Edhe kryeministri suedez Ulf Kristersson theksoi se paqja duhet të arrihet përmes “forcës” dhe jo duke i bërë lëshime Rusisë. Ai tha se bisedimet do të ishin të mirëpritura nëse i shërbenin këtij qëllimi, por kujtoi se përpjekjet e mëparshme nuk kishin sjellë përparim dhe se nuk shihte shenja që Putini kërkon armëpushim.
Nisma vjen ndërsa diplomatët evropianë diskutojnë se kush mund të përfaqësojë interesat e aleatëve të Ukrainës në negociata. Stubb është përmendur si një nga emrat e mundshëm, për shkak të marrëdhënies së tij me presidentin amerikan Donald Trump dhe përvojës së Finlandës në raportet me Rusinë, me të cilën ndan rreth 1.300 kilometra kufi.
