Lufta po rëndon ekonominë ruse, Kremlini shton presionin ndaj oligarkëve për financimin e shtetit
Lufta në Ukrainë po ushtron një presion gjithnjë e më të madh mbi ekonominë ruse dhe mbi pasurinë e oligarkëve më të fuqishëm të vendit. Sipas raportimeve të mediave të pavarura ruse dhe ndërkombëtare, Kremlini po kërkon gjithnjë e më shumë kontribute financiare nga biznesmenët e mëdhenj, ndërsa ata që nuk i përgjigjen kërkesave përballen me rrezikun e humbjes së pronave dhe kompanive të tyre.
Në fund të marsit, gjatë një takimi me dyer të mbyllura me sipërmarrësit më të mëdhenj rusë, presidenti Vladimir Putin u kërkoi atyre të jepnin “kontribute vullnetare” për buxhetin e shtetit. Sipas raportimeve, këto fonde synojnë të mbështesin financimin e luftës në Ukrainë dhe të zbusin pasojat ekonomike të sanksioneve perëndimore.
Disa prej oligarkëve më të pasur reaguan menjëherë. Suleiman Kerimov, një nga njerëzit më të pasur në Rusi, premtoi rreth 100 miliardë rubla, ndërsa biznesmenë të tjerë të njohur, si Vladimir Potanin dhe Oleg Deripaska, gjithashtu kontribuuan. Sipas mediave, shuma totale e mbledhur nga këto “kontribute vullnetare” arriti në qindra miliarda rubla.
Megjithatë, analistët vlerësojnë se pas këtyre donacioneve fshihet një formë presioni politik. Në Rusi, kufiri mes një kërkese shtetërore dhe një detyrimi praktik është bërë gjithnjë e më i paqartë. Oligarkët, të cilët ndërtuan pasuritë e tyre gjatë privatizimeve të viteve ’90 pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, varen sot në masë të madhe nga marrëdhënia e tyre me Kremlinin.
Që nga viti 2024, autoritetet ruse kanë intensifikuar procesin e rikthimit të disa pasurive private nën kontrollin e shtetit. Kompanitë dhe asetet e biznesmenëve që kanë lidhje jashtë Rusisë ose që konsiderohen jo plotësisht besnikë ndaj pushtetit janë vënë nën hetim dhe janë përballur me procedura ligjore.
Një nga rastet më të bujshme ishte konfiskimi i aeroportit Domodedovo në Moskë. Ndërkohë, pronarë të tjerë të mëdhenj janë përballur me ngrirje asetesh ose me kërkesa për transferimin e pasurive në favor të shtetit.
Një tjetër shembull është rasti i miliarderit Andrey Melnichenko. Sipas raportimeve, për të shmangur nacionalizimin e një kompanie energjetike, ai u detyrua të kryente një pagesë të konsiderueshme në një fond arsimor të lidhur me institucionet shtetërore ruse.
Sipas analistëve, mesazhi që Kremlini po u dërgon oligarkëve është i qartë: pasuria private në Rusi varet gjithnjë e më shumë nga besnikëria ndaj pushtetit. Në kushtet e luftës dhe të rritjes së shpenzimeve ushtarake, qeveria ruse po kërkon burime të reja financiare dhe po përdor kontrollin mbi pronën private si një mjet për të ushtruar presion ndaj elitës ekonomike.
