Dronët rusë që godasin larg frontit po ndryshojnë llogaritjet e sigurisë në Europë
Rrëzimi i një droni rus mbi një pallat në qytetin e Galatit në Rumani ka rikthyer në qendër të vëmendjes një realitet të ri të luftës moderne: distancat dhe kufijtë gjeografikë nuk përbëjnë më garanci sigurie.
Incidenti, i ndodhur qindra kilometra larg vijës së frontit në Ukrainë, ka ngritur shqetësime të reja për aftësinë e dronëve me rreze të gjatë veprimi për të depërtuar thellë në territorin e vendeve anëtare të NATO-s.
Në qendër të këtij debati janë dronët rusë të tipit Geran-2, versioni i prodhuar në Rusi i dronit iranian Shahed-136. Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, këto mjete janë shndërruar në një nga armët më të përdorura nga Moska për sulme ndaj objektivave ushtarake, infrastrukturës energjetike dhe zonave të banuara.
Ndryshe nga raketat balistike, dronët Geran-2 fluturojnë me shpejtësi relativisht të ulët, rreth 180 kilometra në orë, por mund të përshkojnë deri në 2 mijë kilometra dhe të transportojnë rreth 50 kilogramë eksploziv. Kjo u jep atyre aftësinë të godasin objektiva shumë larg zonave të luftimit.
Ekspertët ushtarakë theksojnë se avantazhi kryesor i kësaj arme është kostoja. Një dron i tillë kushton mes 25 mijë dhe 40 mijë euro, ndërsa raketat që përdoren për ta rrëzuar mund të kushtojnë disa qindra mijëra apo edhe miliona euro. Ky raport ekonomik e bën përdorimin masiv të dronëve një strategji efektive për të lodhur sistemet e mbrojtjes ajrore.
Në Ukrainë, këta dronë njihen shpesh me nofkën “moped”, për shkak të zhurmës karakteristike të motorit që dëgjohet në qiell para goditjes. Tingulli i tyre është bërë pjesë e përditshmërisë së qyteteve si Kievi dhe Odesa, ndërsa tashmë alarmi po shtrihet edhe përtej kufijve ukrainas.
Pas nisjes së prodhimit vendas në Rusi gjatë vitit 2023, numri i sulmeve me dronë është rritur ndjeshëm. Sipas analistëve, Moska ka kaluar nga përdorimi sporadik në sulme masive me qindra dronë brenda një nate, duke ushtruar presion të vazhdueshëm mbi mbrojtjen ajrore ukrainase.
Ngjarja e fundit në Rumani konsiderohet nga ekspertët si një sinjal se lufta me dronë po ndryshon konceptin tradicional të sigurisë në Europë, duke treguar se kërcënimet moderne mund të arrijnë shumë larg vijës së frontit dhe të prekin edhe vendet që nuk janë drejtpërdrejt pjesë e konfliktit.
