Kancelari gjerman Friedrich Merz po përballet me krizën më të rëndë të mandatit të tij, ndërsa pakënaqësitë brenda partisë së tij, Bashkimit Kristian Demokrat (CDU), janë shtuar pas polemikave të shkaktuara nga rasti i Jens Spahn, një prej figurave më të rëndësishme të konservatorëve.
Sipas një analize të POLITICO, ajo që fillimisht u duk si një debat i kufizuar është shndërruar në një krizë të thellë politike, duke vënë në pikëpyetje autoritetin e Merz vetëm pak muaj para zgjedhjeve rajonale të shtatorit.
Kriza nisi më 14 korrik, kur gazeta BILD publikoi se Jens Spahn, kreu i grupit parlamentar të CDU-së, dhe bashkëshorti i tij ishin bërë prindër përmes një nëne surrogate në Shtetet e Bashkuara.
Lajmi shkaktoi reagime të forta, pasi surrogacia është e ndaluar në Gjermani, ndërsa CDU ka mbajtur tradicionalisht një qëndrim kundër kësaj praktike, përfshirë edhe vetë Spahn.
Polemikat u shtuan në një moment kur popullariteti i Merz ishte tashmë në rënie, ndërsa partia e ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) vazhdon të kryesojë sondazhet.
Në përpjekje për të rikthyer kontrollin, Merz detyroi Spahn të largohej nga posti, duke paralajmëruar një riorganizim më të gjerë të kabinetit. Megjithatë, procesi u shoqërua me konfuzion dhe pakënaqësi.
Ministri i Transportit, Patrick Schnieder, mësoi për shkarkimin e tij përmes një mesazhi, ndërsa kandidati i përzgjedhur për ta zëvendësuar refuzoi postin në momentet e fundit. Pas disa ditësh pasigurie, Schnieder kërkoi vetë të lirohej nga detyra, duke e cilësuar situatën “të padenjë”.
Pakënaqësi shprehu publikisht edhe Tino Sorge, sekretar shteti në largim në Ministrinë e Shëndetësisë.
“E mora vesh vendimin e kancelarit. Fakti që ai e njoftoi fillimisht në organet e partisë dhe para mediave, në vend që të fliste personalisht me mua, është çështje e stilit të tij”, deklaroi Sorge.
Sipas analistëve, kritikat publike nga figura të CDU-së tregojnë se autoriteti i Merz po dobësohet ndjeshëm.
“Nuk kam përjetuar kurrë një atmosferë të tillë në CDU”, tha Thorsten Alsleben, drejtues i grupit të biznesit Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft dhe një figurë me ndikim brenda partisë.
Ai shtoi se Merz mund të rikuperojë besueshmërinë vetëm nëse arrin të zbatojë reforma ekonomike që t’i japin fund, sipas tij, “periudhës më të gjatë të dobësisë ekonomike” në Gjermani që nga Lufta e Dytë Botërore.
Megjithëse zyrtarisht askush në CDU nuk po kërkon largimin e kancelarit, burime brenda partisë i thanë POLITICO se në bisedat private zëvendësimi i Merz nuk konsiderohet më një temë tabu.
Një deputet konservator, i cili foli në kushte anonimiteti, tha se pyetja nuk është më nëse Merz do të zëvendësohet, por kur dhe si do të ndodhë kjo.
Një moment kyç pritet të jetë mbledhja e së mërkurës e grupit parlamentar të CDU-së, ku deputetët do të zgjedhin pasuesin e Jens Spahn. Ndërkohë, presidenti Frank-Walter Steinmeier pritet të emërojë tre ministra të rinj, ndërsa betimi i tyre në Bundestag pritet të zhvillohet pas përfundimit të pushimeve verore.
Sipas vlerësimeve, e ardhmja politike e Friedrich Merz mund të varet nga rezultatet e zgjedhjeve rajonale të 6 dhe 20 shtatorit, të cilat pritet të përcaktojnë nëse kriza brenda CDU-së do të thellohet edhe më tej.
