Trump thirrje për zgjerimin e Marrëveshjeve të Abrahamit: Fokus te Lindja e Mesme dhe presioni ndaj Iranit

Presidenti i Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka bërë thirrje për një zgjerim të mëtejshëm të Marrëveshjet e Abrahamit, duke synuar afrimin diplomatik mes vendeve të Lindjes së Mesme dhe Izraeli. Deklarata e tij vjen në një moment kur negociatat mes Uashingtonit dhe Iranit vijojnë, në përpjekje për uljen e tensioneve dhe arritjen e një marrëveshjeje më të gjerë rajonale.

Në një postim në platformën “Truth Social”, Trump u bëri thirrje disa vendeve kyçe, përfshirë Arabia Saudite, Katari, Pakistani, Turqia, Egjipti dhe Jordania, që t’i bashkohen marrëveshjeve që synojnë normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin.

Sipas tij, Arabia Saudite dhe Katari duhet të jenë ndër të parat që hedhin këtë hap, ndërsa vendet e tjera mund të ndjekin më pas, duke krijuar një zinxhir të ri bashkëpunimi në rajon.

Në mënyrë të papritur, Trump sugjeroi se edhe Irani mund të bëhet pjesë e kësaj nisme, nëse arrin një marrëveshje me SHBA-në. Ai e cilësoi këtë si një mundësi për një “koalicion të pashembullt botëror”, duke e paraqitur si një objektiv ambicioz diplomatik.

Marrëveshjet e Abrahamit, të iniciuara gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2020, u konsideruan një zhvillim historik në Lindja e Mesme. Emri i tyre lidhet me figurën biblike Abraham, simbol i përbashkët për disa fe të mëdha botërore, dhe synon të promovojë stabilitetin, sigurinë dhe bashkëpunimin ekonomik në rajon.

Pas nënshkrimit të këtyre marrëveshjeve, disa vende si Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini, Maroku dhe Sudani normalizuan marrëdhëniet me Izraelin, duke hapur një kapitull të ri diplomatik në rajon. Më vonë, edhe Kazakistani iu bashkua në mënyrë simbolike kësaj nisme.

Megjithatë, analistët ndërkombëtarë e shohin këtë thirrje si pjesë të një strategjie më të gjerë presioni ndaj Iranit, në kuadër të negociatave aktuale. Sipas vëzhguesve, mundësitë që vendet e përmendura t’i bashkohen menjëherë marrëveshjes mbeten të kufizuara për shkak të realiteteve politike dhe gjeopolitike në rajon.

Në veçanti, Arabia Saudite e ka lidhur çdo hap drejt normalizimit me Izraelin me progresin në çështjen palestineze, ndërsa Katari mban një rol të ndërlikuar si ndërmjetës në konfliktet rajonale dhe ruan marrëdhënie me aktorë të ndryshëm politikë, përfshirë grupin palestinez Hamas.

Sa i përket Iranit, ideja e përfshirjes në Marrëveshjet e Abrahamit konsiderohet nga ekspertët si tejet e pamundur në kushtet aktuale, për shkak të qëndrimit të tij të fortë kundër Izraelit dhe bazës ideologjike të politikës së jashtme iraniane.

Kjo iniciativë e re e Trump pritet të ndezë debat në skenën ndërkombëtare, ndërsa zhvillimet në vijim do të tregojnë nëse kjo strategji do të ketë ndikim real në arkitekturën diplomatike të Lindjes së Mesme.