SHBA–Iran drejt një marrëveshjeje historike? Drafti final pritet të shpallet brenda orëve
Një marrëveshje e shumëpritur mes dhe pritet të finalizohet brenda orëve të ardhshme, pas javësh negociatash intensive të ndërmjetësuara nga dhe.
Sipas raportimeve të, drafti final përmban dhjetë pika kryesore që synojnë uljen e tensioneve dhe dhënien fund të përplasjeve që kanë vijuar që nga fundi i muajit shkurt.
Një nga elementët më të diskutueshëm të kësaj marrëveshjeje është mungesa e çdo reference direkte për programin bërthamor iranian, një çështje kyçe që historikisht ka qenë në qendër të përplasjeve mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Sipas burimeve mediatike, marrëveshja parashikon një sërë masash konkrete, duke përfshirë:
• Një armëpushim të menjëhershëm, të plotë dhe pa kushte në tokë, det dhe ajër
• Angazhim të ndërsjellë për të mos sulmuar infrastrukturën ushtarake, civile dhe ekonomike
• Ndalimin e të gjitha operacioneve ushtarake dhe ndërprerjen e luftës mediatike
• Respektimin e sovranitetit dhe integritetit territorial të secilit shtet
• Garantimin e lirisë së lundrimit në, Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit
• Heqjen graduale të sanksioneve amerikane ndaj Iranit, në këmbim të zbatimit të marrëveshjes
• Riafirmimin e respektit për të drejtën ndërkombëtare dhe Kartën e OKB-së
• Nisjen e negociatave për çështjet e pazgjidhura brenda shtatë ditëve
• Krijimin e një mekanizmi të përbashkët për monitorimin e zbatimit të marrëveshjes
• Hyrjen në fuqi menjëherë pas njoftimit zyrtar nga të dyja palët
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane,, deklaroi se Irani nuk ka kërkuar “asnjë lëshim”, por vetëm “rivendosjen e të drejtave të tij”.
Këto përfshijnë heqjen e sanksioneve amerikane, lirimin gradual të aseteve iraniane të ngrira dhe heqjen e bllokadës detare që ka kufizuar eksportet e naftës së Iranit.
Megjithatë, disa çështje të rëndësishme mbeten ende të hapura. Mes tyre janë programi bërthamor iranian dhe menaxhimi i trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit, të cilat pritet të diskutohen në faza të mëtejshme negociatash në javët në vijim.
Nëse marrëveshja shpallet zyrtarisht, ajo mund të përfaqësojë një nga zhvillimet më të rëndësishme diplomatike në Lindjen e Mesme në vitet e fundit, me ndikim të drejtpërdrejtë në stabilitetin rajonal dhe tregjet globale të energjisë.
