Vizita e Merz-it në SHBA synon të ‘zbusë’ Trump-in për Ukrainën dhe tarifat me Europën
Në një takim në Zyrën Ovale të martën, kancelari do t’i thotë presidentit atë që ai dëshiron të dëgjojë për Iranin, për të mbajtur Uashingtonin të rreshtuar me Europën për Ukrainën.
Përballë vendimit të Donald Trump për të goditur Iranin, kancelari gjerman Friedrich Merz ka një mesazh të dukshëm të përmbajtur për presidentin amerikan: Kush jemi ne europianët për të gjykuar?
Pavarësisht shqetësimit të thellë të liderit gjerman se konflikti në Lindjen e Mesme mund të dalë jashtë kontrollit, me pasoja potencialisht të rënda për Europën, Merz tha para takimit të së martës në Zyrën Ovale me Trump se ai nuk është në pozicion për ta kritikuar presidentin amerikan. Në fund të fundit, argumentoi ai, qasja e vetë Gjermanisë ndaj Iranit ka qenë e paefektshme — dhe Europa ka nevojë për SHBA-në për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë.
“Tani nuk është koha për t’u dhënë leksione partnerëve dhe aleatëve tanë,” tha Merz në Berlin, një ditë para nisjes për në SHBA. “Qëndrimi i qeverisë gjermane ndaj zhvillimeve në Iran përcaktohet nga cenueshmëria jonë gjeopolitike, pasi lufta e Rusisë kundër Ukrainës nuk është në asnjë mënyrë më pak e padrejtë se regjimi iranian.”
Merz ka bërë me kujdes deklaratat e duhura në prag të vizitës në Uashington. Ai foli ashpër kundër praktikave tregtare që shtrembërojnë tregun nga Pekini pas një takimi me liderin kinez Xi Jinping javën e kaluar, dhe po pranon dështimet e Europës në përpjekjet për t’u përballur me Iranin. Kjo është pikërisht ajo që Trump dëshiron të dëgjojë.
Sipas personave pranë tij, kancelari ka krijuar një raport relativisht të mirë me Trumpin dhe është i vendosur ta shfrytëzojë atë për të bindur presidentin të rreshtohet me Europën në dy çështje me interes jetik dhe të menjëhershëm për BE-në — mbështetjen për Ukrainën dhe planet e administratës për tarifat, në një moment pasigurie të madhe pas refuzimit nga Gjykata e Lartë e SHBA-së të regjimit tarifor të Trumpit.
Vizita mund të mos ngjajë me ndalesën e Merzit në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar, kur liderët e huaj shpesh i nënshtroheshin pyetjeve të gjata publike përpara medias në Zyrën Ovale. Herën e fundit, Merz qëndroi me përulësi ndërsa Trump bëri pjesën më të madhe të fjalës. Këtë herë, Trump mund ta shfrytëzojë rastin për të kërkuar publikisht mbështetjen e Merzit për Iranin.
Një nga qëllimet kryesore të Merzit do të jetë të bindë Trumpin të ushtrojë më shumë presion ndaj presidentit rus Vladimir Putin për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
Deklaratat e Merzit para takimit sugjerojnë se ai mund të përpiqet të fitojë favorin e presidentit duke adresuar pretendimet e republikanëve amerikanë se Europa ka qenë “patetikisht e butë” ndaj Iranit — siç është shprehur senatori Lindsey Graham — duke pranuar se ka njëfarë të vërtete në këtë kritikë.
Të dielën, Merz tha se qeveria e tij po “nxjerr përfundime të kthjellta” nga dështimet e politikës ndaj Teheranit. “Apelimet nga Europa” dhe paketat e sanksioneve kishin dështuar sepse Europa “nuk ishte e gatshme të mbronte interesat themelore me forcë ushtarake,” tha ai.
Ndërsa Gjermania qëndron jashtë konfliktit ushtarak me Iranin, Merz shpreson se toni i tij pajtues do të funksionojë për ta afruar Trumpin në dy çështjet që kanë testuar më shumë lidhjet transatlantike: Ukrainën dhe tarifat. Zyrtarët gjermanë nuk presin ta ndryshojnë plotësisht qëndrimin e Trumpit për këto çështje, por mbeten me shpresë për përparime graduale.
“Merz dhe Trump ende shkojnë mirë me njëri-tjetrin,” tha Metin Hakverdi, deputet i qendrës së majtë dhe koordinator transatlantik i qeverisë gjermane. “Kjo nuk do të thotë që Trump do të ndalojë së qeni Trump. Por do të thotë që mund t’i artikulosh qartë interesat e tua përpara tij.”/politico
