Turqia po intensifikon përpjekjet për t’u rikthyer në programin amerikan të avionëve luftarakë F-35, duke angazhuar një firmë të fuqishme lobimi në Uashington, e cila ka lidhje të afërta me presidentin Donald Trump.
Ministria turke e Mbrojtjes Kombëtare ka nënshkruar një kontratë njëvjeçare me vlerë 2.4 milionë dollarë me Ballard Partners, sipas dokumenteve të depozituara në Departamentin amerikan të Drejtësisë.
Marrëveshja, e firmosur më 8 gusht, parashikon pagesën e 200 mijë dollarëve në muaj për shërbime të marrëdhënieve me qeverinë amerikane, këshillim strategjik dhe përfaqësimin e interesave të Ankarasë përballë institucioneve federale.
Firma do të informojë gjithashtu qeverinë turke mbi zhvillimet në Kongres dhe politikën amerikane, ndërsa Ankaraja kërkon të krijojë kushtet politike për rikthimin në programin F-35.
Ballard Partners drejtohet nga Brian Ballard, një republikan i njohur nga Florida dhe mbështetës i Trump, i cili ka punuar edhe në fushatat e presidentit amerikan.
Kompania ka bashkëpunuar edhe më parë me Ankaranë. Në vitin 2017, gjatë mandatit të parë të Trump, Turqia e angazhoi Ballard Partners përmes një kontrate me vlerë 1.5 milionë dollarë.
Firma ka zgjeruar ndjeshëm aktivitetin e saj në Uashington dhe vetëm gjatë tremujorit të parë të vitit 2026 të ardhurat e saj nga lobimi federal kaluan 30 milionë dollarë.
Me kompaninë kanë punuar edhe figura që më pas kanë marrë poste të rëndësishme në administratën Trump, përfshirë Susan Wiles, shefja aktuale e stafit të Shtëpisë së Bardhë.
Në ekipin që po merret me çështjen turke përfshihen gjithashtu ish-kongresmeni demokrat Robert Wexler dhe Thomas Bundry, i cili ka shërbyer si ndihmës special i Trump dhe drejtor i lartë për çështjet legjislative në Këshillin e Sigurisë Kombëtare.
Turqia u përjashtua nga programi F-35 në vitin 2019 pas blerjes së sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400. Uashingtoni argumentoi se prania e sistemit rus krijonte rrezik për sigurinë e teknologjisë së avancuar të avionëve amerikanë.
Përpara përjashtimit, Turqia ishte jo vetëm blerëse e F-35, por edhe pjesë e programit të prodhimit të avionit. Ankaraja ka vazhduar prej vitesh përpjekjet për t’u rikthyer në program dhe pretendon se gjashtë avionë F-35 të prodhuar për të vazhdojnë të ruhen në Shtetet e Bashkuara.
Një nga pengesat kryesore mbetet sistemi S-400. Për të hapur rrugën drejt një marrëveshjeje të mundshme janë diskutuar skenarë të ndryshëm, përfshirë heqjen dorë nga sistemet ruse ose transferimin e tyre në një vend të tretë.
Kontrata e re me Ballard Partners tregon se Ankaraja po kërkon të përdorë edhe ndikimin politik dhe kanalet e lobimit në Uashington për të bindur administratën Trump dhe Kongresin që të ndryshojnë qëndrimin ndaj pjesëmarrjes së Turqisë në programin F-35.
